9 lutego 2026

Liryk i satyryk – jaką była twórczość Juliana Tuwima?

Related

Zygmunt Janiszewski — architekt polskiej szkoły matematycznej

Jego imię na zawsze zapisało się w historii matematyki...

Samuel Eilenberg – matematyk, który zmienił oblicze nowoczesnej algebry

Wybitny polski matematyk żydowskiego pochodzenia, jeden z twórców nowoczesnej...

Finding reliable online legal assistance: your guide to expert help

In today's fast-paced world, legal challenges can arise unexpectedly,...

Jak i gdzie zacząć grać w kasynie online?

Kasyna online stają się coraz bardziej popularne wśród graczy,...

Komu powierzyć swoje zdrowie w Warszawie: 6 najlepszych szpitali w mieście

Dostęp do wykwalifikowanej opieki medycznej jest kluczowym czynnikiem wpływającym...

Share

Jego twórcze życie było bardzo różnorodne. Do literatury światowej Tuwim wszedł przede wszystkim jako pisarz dla dzieci. Był artystą i myślicielem o bardzo szerokim zakresie. Jego twórczość była liryczna i satyryczna. Nie był obojętny na ludzkie uczucia i odważnie eksperymentował w języku i poezji – pisze strona iwarsaw.eu. Do historii przeszedł również jako autor utworów dla dzieci oraz złożonego poematu „Kwiaty polskie”. Dowiedz się także o słynnym warszawskim nubiologu i historyku sztuki Kazimierzu Michałowskim

Biografia

W dzieciństwie i młodości Julian nie interesował się szczególnie poezją. Dorastał w przemysłowej Łodzi w rodzinie pracownika banku. Jego wspomnienia z dzieciństwa są pełne głębokiej czułości. Tuwim pochodził z rodziny zasymilowanych łódzkich Żydów, którzy nie znali jidysz, nie przywiązywali większej wagi do religii, ale utrzymywali minimalny rytualny związek z judaizmem. Mimo to przez całe życie nazywał siebie Polakiem, choć nie zapominał o swoim etnicznym pochodzeniu. Jednocześnie odcinał się od żydowskości, gdyż był przekonany, że Żydzi powinni asymilować się z polskim środowiskiem i kulturą. W dzieciństwie chętnie uczył się podstaw nauk ścisłych, osiągając nawet pewne sukcesy w chemii. Pierwsze próby poetyckie chłopaka mogłyby być jego ostatnimi, gdyby nie wpływ L. Staffa. Bliskość ich światopoglądów pozwoliła Tuwimowi poczuć twórcze oddziaływanie poezji Staffa. Wywołało to swego rodzaju reakcję łańcuchową, gdyż chłopiec zapragnął kontynuować pisanie. Wczesne wiersze Tuwima są swego rodzaju odpowiedzią na twórczość Staffa. Autor charakteryzował się pełnym szacunku i zainteresowania podejściem do poezji innych ludzi. Być może dlatego był dość aktywny translatorsko. Czasem dość niespodziewanymi. W końcu pierwszą publikacją Tuwima był przekład jednego z wierszy Staffa na esperanto.

W 1916 roku Tuwim podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, ale wkrótce przeniósł się na filologię. Ten krok wiele zmienił w jego życiu. Przede wszystkim zmienił się jego stosunek do języka. Wpłynęło to nie tylko na jakość jego poezji, Tuwim zaczął poważnie zajmować się historią języka. Ponadto, studiując na uniwersytecie, młody poeta znalazł podobnie myślących ludzi. Studenckie czasopismo „Pro arte et studio” skupiało poetów, którzy później utworzyli grupę literacką „Skamander” (A. Słonimski, J. Lechoń, K. Wierzyński J. Iwaszkiewicz). Grupa nie miała jednolitego programu estetycznego, ale “skamandrytów” łączyło wspólne pragnienie rozwijania poezji opartej na tradycji ludowej i zbliżenia jej do prawdziwego życia. „Poezję na ulicę!” było głównym przesłaniem Juliana Tuwima i jego kolegów z grupy „Skamander”. Już pierwsze utwory “skamandrytów” przesiąknięte były buntowniczymi nastrojami. Występowali przeciwko obłudnej moralności. Ich twórczość przepełniona była współczuciem dla zwykłego człowieka i marzeniem o wolnej Polsce. „Skamandryci” nie przetrwali długo, bo zdali sobie sprawę, że ich nadzieje są złudne. 

W tym czasie twórczość Tuwima odzwierciedlała jego wewnętrzne niezadowolenie i niepokój. W programowym wierszu „Poezja” Tuwim podjął próbę sformułowania własnej koncepcji twórczej. Przede wszystkim artystę interesowało życie zwykłego człowieka, jego miejsce na ziemi, cierpienie i aspiracje. W 1918 roku Tuwim opublikował swój pierwszy tomik wierszy „Czytanie dla Boga”. Liryczny bohater zbioru jest dość tradycyjny – młody człowiek, który rozpoczyna dorosłe życie. Pod pewnymi względami młody człowiek jest bardzo podobny do swoich rówieśników, ale różni się od nich w subtelny sposób. To osoba, którą trudno wyobrazić sobie jako część tłumu. 

Julian Tuwim zmarł w 1953 roku. Jego życie było piękne, bo wypełnione twórczością. Jego dziedzictwo jest pielęgnowane przez Polskę i głęboko szanowane przez bratnie narody. 

Co jest wyjątkowego w poezji Tuwima?

Poezja Tuwima jest szczera. Dlatego jego optymizm nie wydaje się naciągany. Takie podejście do świata jest świadomym stanowiskiem Tuwima, które charakteryzuje nie tylko bohatera pierwszej, ale i kolejnych książek poety. W życiu tych bohaterów chwile radosne przeplatają się ze smutnymi, a nawet tragicznymi. Ale mimo to nie zdradzają oni swoich ideałów. Bohaterowie wszystkich zbiorów Tuwima są tak bliscy w swoim pojmowaniu świata, że możemy mówić o jednym bohaterze lirycznym, który z książki na książkę dorasta i mądrzeje, ale nie przeszkadza mu to w zachowaniu niesamowitej świeżości postrzegania.

Drugi zbiór Tuwima, „Sokrates tańczący”, zawiera wiersz „Piotr Płaksin”. Opisuje on codzienne życie mieszkańców stacji kolejowej Chandra Unyńska gdzieś w mordobijskim powiecie. Trzeci zbiór ukazał się w 1922 roku pod tytułem „Siódma jesień”. Rok później ukazał się “Wierszy tom czwarty”. Tutaj autor pozwala czytelnikowi zobaczyć, jak poważne uczucie zmieniło bohatera: staje się tolerancyjny, zauważa przejawy jaskrawych, prawdziwych uczuć nie tylko w sobie, ale także w innych ludziach.

W 1924 roku w Teatrze “Nowa Komedia”i w Warszawie odbyła się premiera “Szyneli” M. Gogola, a wkrótce potem ukazały się kolejne tomiki poetyckie, w tym “Biblia cygańska” i “Treść gorejąca”. Książki te są przede wszystkim refleksją nad poezją, słowem i możliwościami języka. 

Zmiany w twórczości po II wojnie światowej

We wrześniu 1939 roku, kiedy wybuchła II wojna światowa, Tuwim został zmuszony do emigracji. Przez następne siedem lat nieustannie się przemieszczał: z Paryża do Portugalii, z Rio de Janeiro do Nowego Jorku. Taka była trasa jego podróży. Wojna spowodowała też inne zmiany w przekonaniach poety. Pod wpływem wiadomości i prywatnej korespondencji, które docierały do Nowego Jorku z okupowanej Polski, Tuwim poczuł solidarność ze swoimi żydowskimi braćmi. W sierpniu 1944 roku opublikował w londyńskiej gazecie „Nowa Polska” manifest zatytułowany „My, Żydzi polscy”. W tych latach napisał poemat “Kwiaty polskie” i liczne wiersze antyfaszystowskie.

Działalność Tuwima po wojnie była bardzo różnorodna: pasjonował się teatrem, pracował w Teatrze Wojska Polskiego, Teatrze Nowym w Warszawie, pisał rubrykę satyrycznych ciekawostek w czasopiśmie „Problemy”, wydał antologię „Polska nowela fantastyczna”, aktywnie zajmował się tłumaczeniami. Ogromną popularnością cieszyły się i nadal cieszą cykle poetyckie Tuwima dla dzieci: „Lokomotywa”, “O Panu Tralalińskim”, “Słoń Trąbalski” i inne. 

Dla pisarza głównym celem było zobrazowanie psychologii i trudnych warunków życia człowieka „oddolnego”, a także ukazanie tego, co naprawdę działo się w Polsce w latach 20. i 30. XX wieku. Autor pisał wiersze satyryczne. Nie bał się otwarcie okazywać swojego niezadowolenia z ówczesnych władz, naświetlać ich bezprawne działania wobec zwykłych ludzi i tym samym podnosić ducha rewolucyjnego w Polsce. 

....... . Copyright © Partial use of materials is allowed in the presence of a hyperlink to us.