Na początku XVIII wieku dżuma zaczęła rozprzestrzeniać się po całej Europie. Epidemia ta była znacznie bardziej globalna niż ta, która spustoszyła ziemie polskie podczas średniowiecznej Czarnej Śmierci, pisze strona iwarsaw.eu. Pochłonęła ona wiele osób. W tym artykule opowiemy bardziej szczegółowo o tym, jak Warszawa walczyła z tą straszną chorobą.
Rozprzestrzenianie się
W tym okresie dżuma rozprzestrzeniła się na wielu ziemiach polskich, w tym w stolicy. W rezultacie Warszawa została przekształcona z miasta liczącego czterdzieści pięć tysięcy mieszkańców w dziesięciotysięczne miasteczko. W związku z szybkim rozwojem choroby w mieście zostało utworzone nowe stanowisko – burmistrza powietrznego. Jego zadaniem było organizowanie usuwania zwłok i pochówku zmarłych, opieka nad chorymi, izolowanie zarażonych, organizowanie osobnych kuchni dla chorych oraz dystrybucja żywności i leków. Dbał również o to, by mieszkańcy Warszawy nie wpuszczali chorych do swoich domów, a stare ubrania nie były sprzedawane na bazarach. Zmarłych chowali ludzie ubrani w niebiesko-czerwone peleryny z czarnym krzyżem na piersi.
W związku z epidemią z Warszawy zostali wysiedleni wszyscy żebracy i prostytutki, ponieważ władze uważały, że to właśnie te osoby są głównym źródłem szybkiego rozprzestrzeniania się choroby. Zarażeni zostali odizolowani w osobnym miejscu, gdzie dostarczano im żywność i wszystkie niezbędne rzeczy. Ogólnie rzecz biorąc, zrobiono wszystko, co możliwe, aby zapobiec kontaktowi między chorymi a zdrowymi ludźmi.
Granice
Kiedy nowa fala dżumy dotarła do stolicy w XVIII wieku, marszałek wielki koronny Stanisław Lubomirski nakazał budowę 16-kilometrowego wału sanitarnego z fosą wokół Warszawy. Pomogło to zapobiec szybkiemu rozprzestrzenianiu się choroby.
Gwałtowny rozwój dżumy doprowadził do tego, że na obrzeżach Warszawy nie było już miejsc do pochówku. Ówczesne władze wpadły więc na pomysł przeniesienia mieszkańców miasta do klasztoru w Jasnej Górze, ponieważ Polacy wierzyli, że Bóg uchroni ich przed tą straszną chorobą. Oprócz tego, że wielu mieszkańców Warszawy przeniosło się tam, co roku odbywała się pielgrzymka ze stolicy do tego klasztoru.
Ogólnie rzecz biorąc, Warszawa zmieniła się dramatycznie podczas wybuchu dżumy. Mniej zamożni ludzie zostali zmuszeni do przeniesienia się do lasów i zarośli wokół stolicy. Wielu mieszkańców zaopatrzyło się w wodę i żywność, a następnie zabarykadowało się w swoich domach. Warszawskie klasztory zamknęły swoje bramy dla odwiedzających.
W przededniu epidemii w stolicy mieszkało 39 000 osób, a pod koniec epidemii w Warszawie pozostało około 10 000 osób. Nie było jak pochować zmarłych, więc wywożono ich na Bródno. Straszliwe skutki dżumy zmusiły władze do poszukiwania skuteczniejszych środków ochrony przed epidemiami.
W XIX wieku w Warszawie wybuchła cholera. Prawdopodobnie jej przyczyną byli żołnierze biorący udział w powstaniu listopadowym. W 1866 roku powołano w stolicy komitet do walki z cholerą. Instytucja ta zajmowała się głównie opracowywaniem metod przeciwdziałania epidemii. Gdy pod koniec I wojny światowej cholera odchodziła w niepamięć, świat zaatakowała najbardziej śmiercionośna pandemia naszych czasów – grypa hiszpanka. Początkowo chorobie tej nie poświęcano zbyt wiele uwagi, ponieważ pierwsze strony gazet wypełnione były informacjami z frontu I wojny światowej. Więcej uwagi poświęcano chorobom takim jak ospa, polio i syfilis. W 1918 roku w Warszawie pojawiła się grypa hiszpanka. Pacjenci doświadczali powikłań, zapalenia i obrzęku płuc, które prowadziły do śmierci. Niestety nie zachowały się żadne dokumenty z Warszawy z tego okresu. Większość z nich zaginęła lub została zniszczona podczas II wojny światowej.
Co dekadę w Polsce pojawiały się nowe choroby, w tym gruźlica, błonica i polio. Dzięki pojawieniu się szczepionek i antybiotyków wszystkie epidemie zostały opanowane.
