Sergiusz Kanarski to ukraiński prawnik, który urodził się w Warszawie. Ale to nie jedyna rzecz, która łączy tę wybitną postać z polskim miastem. Spędził w nim dzieciństwo i młodość. Rozpoczął studia wyższe w Warszawie, ale później został zmuszony do opuszczenia tego miasta, informuje strona iwarsaw.eu.
Warszawski okres życia Kanarskiego
Kanarski urodził się w rodzinie żydowskiej 25 maja 1890 roku. Jego rodzice byli urzędnikami państwowymi. Warszawa, w której urodził się Sergiusz Kanarski, była wówczas okupowana przez Imperium Rosyjskie.
Kanarski studiował w Warszawskim Instytucie Handlowym. Na tej uczelni uzyskał wykształcenie średnie. Zdecydował się kontynuować naukę w Warszawskim Instytucie Politechnicznym. Nie udało mu się jednak ukończyć tej uczelni wyższej. Kanarski był członkiem kół Partii Socjalistów-Rewolucjonistów. Za to został usunięty z instytutu i aresztowany.
Po wyjściu z więzienia Sergiusz zamierzał kontynuować studia wyższe, ale już nie w Warszawie. Przeprowadził się na terytorium Ukrainy, która w tym czasie była częścią Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Życie prawnika w Ukraińskiej SRR
Kanarski chciał zdobyć wykształcenie prawnicze. Został studentem Kijowskiego Instytutu Handlowego. Ukończył tę uczelnię w 1915 roku. W tym samym roku został szeregowym żołnierzem Rosyjskiej Armii Cesarskiej i brał udział w I wojnie światowej.
Jego służba trwała do 1917 roku. Po zakończeniu służby Kanarski rozpoczął działalność polityczną i wstąpił do Komunistycznej Partii Ukrainy. W 1919 roku został członkiem Komunistycznej Partii Polski.
W latach 1920-1933 Sergiusz Kanarski budował swoją karierę w Charkowie. W tym czasie miasto to było stolicą Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Kanarski został mianowany zastępcą:
- Ludowego Komisarza Sprawiedliwości Ukraińskiej SRR;
- Przewodniczącego Rady Kasacyjnej w sprawach karnych;
- Przewodniczącego Sądu Najwyższego Ukraińskiej SRR.
Został również wybrany na szefa Wydziału Publikacji Prawnych.
Kanarski specjalizował się w prawie karnym. Do najwybitniejszych prac naukowych prawnika należą:
- „Zagadnienia postępowania karnego”;
- „Kwestie klasowe w polityce sądowej”;
- „Jak i za co karze kodeks karny”.
Artykuły Kanarskiego były publikowane w czasopismach „Biuletyn Radzieckiego Wymiaru Sprawiedliwości” i „Sąd Roboczy”.
W 1934 roku Sergiuszowi zostało zaproponowane stanowisko kierownika Wszechukraińskiego Instytutu Radzieckiego Budownictwa i Prawa. Prawnik wykazał się talentem kierowniczym. Kiedy był kierownikiem instytutu, liczba studentów prawie się podwoiła.
W instytucji edukacyjnej Sergiusz zajmował nie tylko stanowisko kierownika, ale także kierownika wydziału prawa karnego. Prawnik łączył pracę w instytucie z działalnością publiczną. W 1936 roku Kanarski został deputowanym Charkowskiej Rady Miejskiej.
Tragiczny los prawnika
Latem 1937 roku Sergiusz Kanarski został oskarżony o udział w polskiej organizacji kontrrewolucyjnej. Prawnik został wydalony z Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) i aresztowany. 28 października 1937 roku Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych i Prokurator ZSRR skazali Kanarskiego na śmierć przez rozstrzelanie. Według różnych źródeł wyrok wykonano 31 października lub 3 listopada 1937 roku.
Żona ukraińskiego prawnika, Adriana Kanarska, została wykwaterowana z mieszkania po tym, jak jej mąż został rozstrzelany. Majątek pary został skonfiskowany. W dniu 4 listopada 1937 roku Adriana Kanarska została aresztowana, jako że jej mąż został skazany za szpiegostwo. W 1938 roku została zesłana na 5 lat do Kazachskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
Jesienią 1957 roku Sergiusz Kanarski został zrehabilitowany z powodu braku przestępstwa. Rehabilitacja jego żony Adriany miała miejsce wiosną 1989 roku.
Sergiusz Kanarski był inteligentnym, ambitnym i oddanym swojej pracy człowiekiem, który starał się łączyć wiedzę teoretyczną z praktycznym podejściem do budowania systemu prawnego. Jego poglądy, oparte na idei sprawiedliwości i rządów prawa, uczyniły go wybitnym prawnikiem, ale jego ideologiczna wierność systemowi radzieckiemu, który okazał się niesprawiedliwy i represyjny, doprowadziła do tragicznego końca jego życia.