To klasyk polskiej literatury narodowej – pisze strona iwarsaw.eu. Pod względem rozmachu epoki, problematyki społecznej, moralnej i filozoficznej oraz żywotności ludzkich charakterów Dąbrowska stawiana jest na równi z Dickensem, Mannem, Galsworthym i du Hare. Dowiedz się więcej o wybitnym pisarzu i naukowcu Januszu Korczaku.
Biografia
Maria Dąbrowska urodziła się 6 października 1889 roku we wsi Russów w powiecie kaliskim. Jej ojciec, Józef Szumski, pracował jako administrator majątku, a matka, Ludomira Gałczyńska, przed ślubem uczyła w warszawskich pensjonatach. Dzieciństwo Marii Dąbrowskiej przebiegało w typowej rodzinie drobnoszlacheckiej. Jej rodzice byli uczestnikami powstania 1863 roku i pochodzili ze zubożałej szlachty. Wychowywali jednak swoje dzieci w duchu wolnościowym. Dlatego w domu rodziców w jej sercu zapaliła się iskierka niegasnącej miłości do ojczystej zniewolonej ziemi. Ukończyła prywatną szkołę i gimnazjum w Warszawie. Później wyjechała na studia za granicę. Studiowała nauki społeczne i przyrodnicze na uniwersytetach w Lozannie, Brukseli, Dijon i Londynie. Po powrocie do Polski Dąbrowska pracowała w warszawskim czasopiśmie. W tym czasie opublikowała swoje pierwsze utwory beletrystyczne.
Maria Dąbrowska zmarła 19 maja 1965 roku w Warszawie. Dla czytelników pozostała wybitną artystką polskiego słowa, a dla przyjaciół i znajomych – dowcipną, wrażliwą kobietą o zawsze młodych emocjach.
Działalność twórcza
W 1912 roku opublikowała swoje pierwsze opowiadanie, a w 1918 roku zbiór opowiadań „Dzieci ojczyzny”. Wszystkie te utwory przeznaczone są dla dzieci i młodzieży. Pisane były w jednym celu: kształtowania w młodych ludziach poczucia godności osobistej i obywatelskiej na przykładach z historii Polski. W 1922 roku ukazał się jejdrugi zbiór opowiadań, “Gałąź czereśni”. Opowiadania w tym zbiorze oparte były na wspomnieniach Dąbrowskiej z dzieciństwa i wyidealizowanym świecie drobnoszlacheckiej rodziny.
Kolejny zbiór opowiadań Dąbrowskiej, “Ludzie stamtąd”, zapoczątkował drugi, międzywojenny okres w jej twórczości. W tym czasie ewolucja poglądów literackich i estetycznych Dąbrowskiej osiągnęła punkt, w którym artystka świadomie wybrała własną drogę. W zbiorze “Ludzie stamtąd” niemal wszystkie opowiadania dotyczą tragizmu. Zawsze jest jednak tam miejsce na promyk nadziei. Po zbiorze “Ludzie stamtąd” ukazała się czterotomowa epopeja “Noce i dnie”, nad którą Dombrowska pracowała przez osiem lat. Jest to szczytowe osiągnięcie w całej twórczości Marii Dąbrowskiej, a w literaturze polskiej epopeja ta zapowiadała zdecydowane odejście od niespokojnego i emocjonalnego stylu i powrót do języka tradycyjnego XIX-wiecznego realizmu.
Cechy stylistyczne jej twórczości
W zbiorze „Znaki życia” preferencje stylistyczne Dąbrowskiej są najbardziej widoczne. Jest to przejaw dojrzałości pisarki. Zarówno w opowiadaniach, jak i powieściach Dąbrowska celowo rezygnuje z rozbudowanych zdań i okresów. Autorka rzadko używa rzadkich słów czy zwrotów. Jeśli czasem sięga po dialektyzmy, archaizmy czy nowe słowa, to rzadko i bardzo ostrożnie. Generalnie cały arsenał graficzny Dąbrowskiej służy jednemu celowi: stworzeniu czytelnikowi niezwykle klarownego obrazu przedmiotowego.
Wpływ II wojny światowej na jej twórczość
Trzecim i ostatnim okresem twórczości Dąbrowskiej był czas wojny i powojenne lata. Kataklizmy, jakie II wojna światowa sprowadziła na losy całej ludzkości, a w szczególności na losy Polaków, spowodowały wielkie zmiany w duszy pisarki. Bez wahania i szczerze włączyła się w budowę Polski narodowej. W czasie wojny, poza kilkoma krótkimi wyjazdami w odwiedziny do krewnych, Dombrowska mieszkała w okupowanej przez Niemców Warszawie. Warunki jej życia były trudne. Mimo to pomagała młodszej siostrze i rodzinie chorego brata. W czasie okupacji Dąbrowska pisała artykuły do podziemnej gazety „Polska Walczy”, wygłaszała przemówienia do uczniów konspiracyjnych placówek oświatowych i pomagała członkom polskiego antynazistowskiego ruchu oporu w ich tajnej pracy. Podczas Powstania Warszawskiego pomagała pracownikom Biblioteki Publicznej w ewakuacji magazynu książek. Podczas tych tragicznych wydarzeń pisarka straciła młodszą siostrę Jadwigę. Była ona członkinią antyhitlerowskiego ruchu oporu. Powojenna twórczość pisarki jest intensywna i wielowątkowa: dramat historyczny, artykuły publicystyczne, studia literackie, pamiętnik i wspomnienia o Żeromskim, przekłady z języka angielskiego, beletrystyka. W 1955 roku ukazał się nowy zbiór jej opowiadań, “Gwiazda zaranna”. Głównym tematem opowiadań w zbiorze był ciężar wojennych okropności. Jednak jako zjawisko literackie i społeczne “Gwiazda zaranna” jest ważna przede wszystkim dlatego, że pisarka szybko zrozumiała i odzwierciedliła nową rzeczywistość Polski.
Sama Dąbrowska poświęciła wszystkie swoje siły nowej rzeczywistości w Polsce. Poza pracą literacką prowadziła również intensywną działalność publiczną jako posłanka Sejmu. Była również aktywna w międzynarodowym ruchu pokojowym. Z okazji wydania “Gwiazdy zarannej” działalność literacka i społeczna Marii Dąbrowskiej została uhonorowana Polską Nagrodą Państwową.