{"id":16250,"date":"2024-12-01T04:04:04","date_gmt":"2024-12-01T03:04:04","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=16250"},"modified":"2024-12-01T04:04:13","modified_gmt":"2024-12-01T03:04:13","slug":"artysta-o-trudnym-losie-marek-wlodarski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-artysta-o-trudnym-losie-marek-wlodarski","title":{"rendered":"Artysta o trudnym losie – Marek W\u0142odarski"},"content":{"rendered":"\n

Jest artyst\u0105 uznawanym za autorytet w \u015bwiecie malarstwa. O jego tw\u00f3rczo\u015bci pisali wa\u017cni krytycy i znawcy sztuki. Jednak dopiero po ponad p\u00f3\u0142 wieku jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zosta\u0142a doceniona. Dopiero wtedy eksperci zbadali jego trudne \u017cycie i opisali jego z\u0142o\u017con\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 – pisze strona iwarsaw.eu<\/a>. Dowiedz wi\u0119cej o warszawskim piani\u015bcie i kompozytorze W\u0142adys\u0142awie Szpilmanie.<\/p>\n\n\n\n

Biografia<\/h2>\n\n\n\n

Urodzi\u0142 si\u0119 17 kwietnia 1898 r. we Lwowie. Po zmianie nazwiska na Marek W\u0142odarski podczas okupacji niemieckiej, zmieni\u0142 r\u00f3wnie\u017c dat\u0119 urodzenia na 1903. Jego ojciec by\u0142 kantorem synagogi \u201eZ\u0142ota R\u00f3\u017ca\u201d. Henryk studiowa\u0142 malarstwo wraz z kilkoma innymi przysz\u0142ymi cz\u0142onkami grupy \u201eartes\u201d w prywatnej Wolnej Akademii Sztuk Pi\u0119knych Leonarda Podhorodeckiego. Studiowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c w Pa\u0144stwowej Szkole Przemys\u0142owej we Lwowie w pracowni Kazimierza Sichulskiego. W 1924 roku wraz z Jerzym Janiszem wyjecha\u0142 do Wiednia, a nast\u0119pnie do Pary\u017ca, gdzie studiowa\u0142 w Akademii Nowoczesnej Fernanda Legera. To w\u0142a\u015bnie w Pary\u017cu pozna\u0142 innych wybitnych artyst\u00f3w, takich jak Andr\u00e9 Breton i Andr\u00e9 Masson. Zmar\u0142 w Warszawie w 1960 roku. Marek W\u0142odarski by\u0142 artyst\u0105, kt\u00f3ry zmienia\u0142 stare i uproszczone sposoby my\u015blenia o polskiej sztuce XX wieku. Artysta by\u0142 Polakiem, \u017bydem, lwowianinem i warszawiakiem. <\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza<\/h2>\n\n\n\n

Artysta zadebiutowa\u0142 w 1927 roku w galerii Jana \u015aliwi\u0144skiego. P\u00f3\u017aniej wraz z Otto Hahnem zorganizowa\u0142 wystaw\u0119 \u201eSztuka Prymityw\u00f3w\u201d. Swoje prace wystawia\u0142 r\u00f3wnie\u017c w Pary\u017cu. Po powrocie do Lwowa na pocz\u0105tku 1930 roku Streng do\u0142\u0105czy\u0142 do stowarzyszenia artyst\u00f3w \u201cartes\u201d, stworzonego przez jego przyjaci\u00f3\u0142 i sta\u0142 si\u0119 jednym z jego najbardziej aktywnych cz\u0142onk\u00f3w. Do stowarzyszenia nale\u017celi arty\u015bci \u017cydowscy, polscy i ukrai\u0144scy: Ludwik Lille, Otto Hahn, Alexandre Riemer, Margit Reich-Sielska, Roman Sielski, Aleksander Krzywob\u0142ocki, Mieczys\u0142aw Wysocki, Jerzy Janisz, Heinrich Lauterbach, Ludwik Tyrowicz i Tadeusz Wojciechowski. W wi\u0119kszo\u015bci wszyscy oni otrzymali wysokiej jako\u015bci wykszta\u0142cenie artystyczne w najlepszych europejskich pracowniach malarskich. Przekonania programowe artyst\u00f3w stowarzyszenia by\u0142y ca\u0142kowicie awangardowe dla Lwowa tego okresu, ale wielonarodowy sk\u0142ad artyst\u00f3w by\u0142 charakterystycznym zjawiskiem \u015brodowiska kulturalnego Galicji w okresie mi\u0119dzywojennym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c w latach 1930-tych pozna\u0142 Brunona Schulza i zosta\u0142 powo\u0142any do wojska. Unikaj\u0105c niewoli trafi\u0142 do Lwowa. Podczas okupacji niemieckiej w 1941 roku artysta trafi\u0142 do obozu janowskiego, a po ucieczce przez dwa lata ukrywa\u0142 si\u0119 w mieszkaniu swojej przysz\u0142ej \u017cony Janiny Brosh. W tym czasie zmieni\u0142 dokumenty na nazwisko Marek W\u0142odarski i podmieni\u0142 podpisy na innych swoich pracach, kt\u00f3re uda\u0142o mu si\u0119 wywie\u017a\u0107 do Warszawy. Po przeprowadzce Marek W\u0142odarski zosta\u0142 aresztowany przez nazist\u00f3w i trafi\u0142 do obozu w Stutthofie. Po II wojnie \u015bwiatowej mieszka\u0142 w Warszawie i wyk\u0142ada\u0142 na Akademii Sztuk Pi\u0119knych. Bra\u0142 udzia\u0142 w kluczowych dla polskiej sztuki nowoczesnej wystawach, w tym w I Wystawie Sztuki Nowoczesnej w 1949 roku oraz w polskim pawilonie na Biennale w Wenecji w 1956 roku. <\/p>\n\n\n\n

W jego wczesnych pracach mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 wp\u0142ywy kubizmu. W\u015br\u00f3d wojennych prac artysty znajduje si\u0119 cykl graficzny po\u015bwi\u0119cony codziennemu \u017cyciu wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu koncentracyjnego w Stutthofie. Powojenna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Marka W\u0142odarskiego sk\u0142ania si\u0119 ku abstrakcji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 2019 roku Piotr S\u0142odkowski opublikowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201cModernizm \u017cydowsko-polski. Henryk Streng\/Marek W\u0142odarski a historia sztuki\u201d. Zmieni\u0142a ona diametralnie postrzeganie artysty jako czo\u0142owego przedstawiciela awangardy. W 2021 roku Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie zorganizowa\u0142o wystaw\u0119 opart\u0105 na tych badaniach. Jej kuratorem by\u0142 Piotr S\u0142odkowski. <\/p>\n\n\n\n

Ilustracje do ksi\u0105\u017cek<\/h2>\n\n\n\n

W okresie mi\u0119dzywojennym artysta pozna\u0142 pisark\u0119, filozofk\u0119, publicystk\u0119 i poetk\u0119 Debora Vogel i na pocz\u0105tku lat 1930-tych stworzy\u0142 kilka cykli ilustracji do jej ksi\u0105\u017cek. Przedwojenne wydania ksi\u0105\u017cek Debory Vogel uznawane s\u0105 przez ekspert\u00f3w za antykwaryczne rarytasy. Wiadomo, \u017ce jeden z egzemplarzy przedwojennego wydania \u201cTog Figurn\u201d z ilustracjami Marka W\u0142odarskiego znajduje si\u0119 w Muzeum Sztuki \u017bydowskiej w Pary\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

Ilustracje artysty do prozy Debory Vogel dziel\u0105 si\u0119 na trzy rodzaje:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • pejza\u017ce miejskie\u00a0<\/li>\n\n\n\n
  • martwe natury;\u00a0<\/li>\n\n\n\n
  • kompozycje surrealistyczne.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    W wi\u0119kszo\u015bci ilustracji temat rozdzia\u0142u ksi\u0105\u017cki, jej motywy przewodnie, s\u0105 zademonstrowane w tematach rysunk\u00f3w. Dotyczy to wszystkich innych motyw\u00f3w: twarzy kobiecych, fryzjer\u00f3w, bezrobotnych czy robotnik\u00f3w fabrycznych, napis\u00f3w na murach miejskich itp. Grafiki Marka wykazuj\u0105 szereg cech charakterystycznych dla tw\u00f3rczo\u015bci wszystkich artyst\u00f3w grupy \u201eartes\u201d: wyodr\u0119bnienie symbolicznej p\u0142aszczyzny rzeczywisto\u015bci, hiperbolizacja symboli, formy sylwetowe. O znaczeniu ilustracji artysty decyduje nie tylko tre\u015b\u0107 rozdzia\u0142\u00f3w, ale tak\u017ce og\u00f3lny nastr\u00f3j ksi\u0105\u017cki – nerwowe i metaforyczne zwierciad\u0142o epoki, w kt\u00f3rym pisarz i artysta uchwycili charakterystyczne dla niej nastroje. Niestety, najlepszy katalog dzie\u0142 artysty zosta\u0142 wydany w czasach, gdy nawet najwy\u017cszej jako\u015bci druk nie oddawa\u0142 specyfiki malarstwa. Dlatego znaczna cz\u0119\u015b\u0107 kolorowych obraz\u00f3w zosta\u0142a wydrukowana w czerni i bieli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Jest artyst\u0105 uznawanym za autorytet w \u015bwiecie malarstwa. O jego tw\u00f3rczo\u015bci pisali wa\u017cni krytycy i znawcy sztuki. Jednak dopiero po ponad p\u00f3\u0142 wieku jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zosta\u0142a doceniona. Dopiero wtedy eksperci zbadali jego trudne \u017cycie i opisali jego z\u0142o\u017con\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 – pisze strona iwarsaw.eu. Dowiedz wi\u0119cej o warszawskim piani\u015bcie i kompozytorze W\u0142adys\u0142awie Szpilmanie. Biografia Urodzi\u0142 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":310,"featured_media":16149,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[7975,7983,7982,7976,7973,7985,7984,5642,7986,7987],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[6518],"class_list":["post-16250","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-artysta","tag-artysta-o-trudnym-losie","tag-artysta-o-trudnym-losie-marek-wlodarski","tag-dzialalnosc-tworcza","tag-historie-slawnych-ludzi","tag-ilustracje-do-ksiazek","tag-marek-wlodarski","tag-slawni-ludzie","tag-slawnych-ludzi","tag-warszawiakow","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting-longread"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16250","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/310"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16250"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16257,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16250\/revisions\/16257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16250"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=16250"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=16250"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=16250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}