{"id":16236,"date":"2024-12-01T04:00:01","date_gmt":"2024-12-01T03:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=16236"},"modified":"2024-12-01T04:00:16","modified_gmt":"2024-12-01T03:00:16","slug":"pisarka-i-dzialaczka-spoleczna-historia-zycia-marii-dabrowskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-pisarka-i-dzialaczka-spoleczna-historia-zycia-marii-dabrowskiej","title":{"rendered":"Pisarka i dzia\u0142aczka spo\u0142eczna &#8211; historia \u017cycia Marii D\u0105browskiej"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To klasyk polskiej literatury narodowej &#8211; pisze strona <a href=\"http:\/\/iwarsaw.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"iwarsaw.eu\">iwarsaw.eu<\/a>. Pod wzgl\u0119dem rozmachu epoki, problematyki spo\u0142ecznej, moralnej i filozoficznej oraz \u017cywotno\u015bci ludzkich charakter\u00f3w D\u0105browska stawiana jest na r\u00f3wni z Dickensem, Mannem, Galsworthym i du Hare. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o wybitnym pisarzu i naukowcu<a href=\"https:\/\/iwarsaw.eu\/uk\/eternal-yanush-korchak-vyhovatel-varshavskyh-ditej-biografiya-vydatnogo-pysmennyka-ta-vchenogo\"> Januszu Korczaku<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a353af898442\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a353af898442\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-pisarka-i-dzialaczka-spoleczna-historia-zycia-marii-dabrowskiej\/#Biografia\" >Biografia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-pisarka-i-dzialaczka-spoleczna-historia-zycia-marii-dabrowskiej\/#Dzialalnosc_tworcza\" >Dzia\u0142alno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-pisarka-i-dzialaczka-spoleczna-historia-zycia-marii-dabrowskiej\/#Cechy_stylistyczne_jej_tworczosci\" >Cechy stylistyczne jej tw\u00f3rczo\u015bci&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-pisarka-i-dzialaczka-spoleczna-historia-zycia-marii-dabrowskiej\/#Wplyw_II_wojny_swiatowej_na_jej_tworczosc\" >Wp\u0142yw II wojny \u015bwiatowej na jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107&nbsp;<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Biografia\"><\/span>Biografia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maria D\u0105browska urodzi\u0142a si\u0119 6 pa\u017adziernika 1889 roku we wsi Russ\u00f3w w powiecie kaliskim. Jej ojciec, J\u00f3zef Szumski, pracowa\u0142 jako administrator maj\u0105tku, a matka, Ludomira Ga\u0142czy\u0144ska, przed \u015blubem uczy\u0142a w warszawskich pensjonatach. Dzieci\u0144stwo Marii D\u0105browskiej przebiega\u0142o w typowej rodzinie drobnoszlacheckiej. Jej rodzice byli uczestnikami powstania 1863 roku i pochodzili ze zubo\u017ca\u0142ej szlachty. Wychowywali jednak swoje dzieci w duchu wolno\u015bciowym. Dlatego w domu rodzic\u00f3w w jej sercu zapali\u0142a si\u0119 iskierka niegasn\u0105cej mi\u0142o\u015bci do ojczystej zniewolonej ziemi. Uko\u0144czy\u0142a prywatn\u0105 szko\u0142\u0119 i gimnazjum w Warszawie. P\u00f3\u017aniej wyjecha\u0142a na studia za granic\u0119. Studiowa\u0142a nauki spo\u0142eczne i przyrodnicze na uniwersytetach w Lozannie, Brukseli, Dijon i Londynie. Po powrocie do Polski D\u0105browska pracowa\u0142a w warszawskim czasopi\u015bmie. W tym czasie opublikowa\u0142a swoje pierwsze utwory beletrystyczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maria D\u0105browska zmar\u0142a 19 maja 1965 roku w Warszawie. Dla czytelnik\u00f3w pozosta\u0142a wybitn\u0105 artystk\u0105 polskiego s\u0142owa, a dla przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych &#8211; dowcipn\u0105, wra\u017cliw\u0105 kobiet\u0105 o zawsze m\u0142odych emocjach.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"471\" height=\"705\" src=\"https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150614\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-16237\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150614\/image-14.png 471w, https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150614\/image-14-200x300.png 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 471px) 100vw, 471px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dzialalnosc_tworcza\"><\/span>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1912 roku opublikowa\u0142a swoje pierwsze opowiadanie, a w 1918 roku zbi\u00f3r opowiada\u0144 \u201eDzieci ojczyzny\u201d. Wszystkie te utwory przeznaczone s\u0105 dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Pisane by\u0142y w jednym celu: kszta\u0142towania w m\u0142odych ludziach poczucia godno\u015bci osobistej i obywatelskiej na przyk\u0142adach z historii Polski. W 1922 roku ukaza\u0142 si\u0119 jejdrugi zbi\u00f3r opowiada\u0144, \u201cGa\u0142\u0105\u017a czere\u015bni\u201d. Opowiadania w tym zbiorze oparte by\u0142y na wspomnieniach D\u0105browskiej z dzieci\u0144stwa i wyidealizowanym \u015bwiecie drobnoszlacheckiej rodziny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejny zbi\u00f3r opowiada\u0144 D\u0105browskiej, \u201cLudzie stamt\u0105d\u201d, zapocz\u0105tkowa\u0142 drugi, mi\u0119dzywojenny okres w jej tw\u00f3rczo\u015bci. W tym czasie ewolucja pogl\u0105d\u00f3w literackich i estetycznych D\u0105browskiej osi\u0105gn\u0119\u0142a punkt, w kt\u00f3rym artystka \u015bwiadomie wybra\u0142a w\u0142asn\u0105 drog\u0119. W zbiorze \u201cLudzie stamt\u0105d\u201d niemal wszystkie opowiadania dotycz\u0105 tragizmu. Zawsze jest jednak tam miejsce na promyk nadziei. Po zbiorze \u201cLudzie stamt\u0105d\u201d ukaza\u0142a si\u0119 czterotomowa epopeja \u201cNoce i dnie\u201d, nad kt\u00f3r\u0105 Dombrowska pracowa\u0142a przez osiem lat. Jest to szczytowe osi\u0105gni\u0119cie w ca\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci Marii D\u0105browskiej, a w literaturze polskiej epopeja ta zapowiada\u0142a zdecydowane odej\u015bcie od niespokojnego i emocjonalnego stylu i powr\u00f3t do j\u0119zyka tradycyjnego XIX-wiecznego realizmu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"528\" height=\"591\" src=\"https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150614\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-16240\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150614\/image-15.png 528w, https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150614\/image-15-268x300.png 268w\" sizes=\"auto, (max-width: 528px) 100vw, 528px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cechy_stylistyczne_jej_tworczosci\"><\/span>Cechy stylistyczne jej tw\u00f3rczo\u015bci&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W zbiorze \u201eZnaki \u017cycia\u201d preferencje stylistyczne D\u0105browskiej s\u0105 najbardziej widoczne. Jest to przejaw dojrza\u0142o\u015bci pisarki. Zar\u00f3wno w opowiadaniach, jak i powie\u015bciach D\u0105browska celowo rezygnuje z rozbudowanych zda\u0144 i okres\u00f3w. Autorka rzadko u\u017cywa rzadkich s\u0142\u00f3w czy zwrot\u00f3w. Je\u015bli czasem si\u0119ga po dialektyzmy, archaizmy czy nowe s\u0142owa, to rzadko i bardzo ostro\u017cnie. Generalnie ca\u0142y arsena\u0142 graficzny D\u0105browskiej s\u0142u\u017cy jednemu celowi: stworzeniu czytelnikowi niezwykle klarownego obrazu przedmiotowego.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"659\" src=\"https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150612\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-16243\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150612\/image-16.png 1200w, https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150612\/image-16-300x165.png 300w, https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150612\/image-16-768x422.png 768w, https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150612\/image-16-696x382.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wplyw_II_wojny_swiatowej_na_jej_tworczosc\"><\/span>Wp\u0142yw II wojny \u015bwiatowej na jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzecim i ostatnim okresem tw\u00f3rczo\u015bci D\u0105browskiej by\u0142 czas wojny i powojenne lata. Kataklizmy, jakie II wojna \u015bwiatowa sprowadzi\u0142a na losy ca\u0142ej ludzko\u015bci, a w szczeg\u00f3lno\u015bci na losy Polak\u00f3w, spowodowa\u0142y wielkie zmiany w duszy pisarki. Bez wahania i szczerze w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w budow\u0119 Polski narodowej. W czasie wojny, poza kilkoma kr\u00f3tkimi wyjazdami w odwiedziny do krewnych, Dombrowska mieszka\u0142a w okupowanej przez Niemc\u00f3w Warszawie. Warunki jej \u017cycia by\u0142y trudne. Mimo to pomaga\u0142a m\u0142odszej siostrze i rodzinie chorego brata. W czasie okupacji D\u0105browska pisa\u0142a artyku\u0142y do podziemnej gazety \u201ePolska Walczy\u201d, wyg\u0142asza\u0142a przem\u00f3wienia do uczni\u00f3w konspiracyjnych plac\u00f3wek o\u015bwiatowych i pomaga\u0142a cz\u0142onkom polskiego antynazistowskiego ruchu oporu w ich tajnej pracy. Podczas Powstania Warszawskiego pomaga\u0142a pracownikom Biblioteki Publicznej w ewakuacji magazynu ksi\u0105\u017cek. Podczas tych tragicznych wydarze\u0144 pisarka straci\u0142a m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119 Jadwig\u0119. By\u0142a ona cz\u0142onkini\u0105 antyhitlerowskiego ruchu oporu. Powojenna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 pisarki jest intensywna i wielow\u0105tkowa: dramat historyczny, artyku\u0142y publicystyczne, studia literackie, pami\u0119tnik i wspomnienia o \u017beromskim, przek\u0142ady z j\u0119zyka angielskiego, beletrystyka. W 1955 roku ukaza\u0142 si\u0119 nowy zbi\u00f3r jej opowiada\u0144, \u201cGwiazda zaranna\u201d. G\u0142\u00f3wnym tematem opowiada\u0144 w zbiorze by\u0142 ci\u0119\u017car wojennych okropno\u015bci. Jednak jako zjawisko literackie i spo\u0142eczne \u201cGwiazda zaranna\u201d jest wa\u017cna przede wszystkim dlatego, \u017ce pisarka szybko zrozumia\u0142a i odzwierciedli\u0142a now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 Polski.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1199\" height=\"745\" src=\"https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150611\/image-17.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-16246\" srcset=\"https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150611\/image-17.png 1199w, https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150611\/image-17-300x186.png 300w, https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150611\/image-17-768x477.png 768w, https:\/\/cdn.iwarsaw.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/12\/17150611\/image-17-696x432.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1199px) 100vw, 1199px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sama D\u0105browska po\u015bwi\u0119ci\u0142a wszystkie swoje si\u0142y nowej rzeczywisto\u015bci w Polsce. Poza prac\u0105 literack\u0105 prowadzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c intensywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 publiczn\u0105 jako pos\u0142anka Sejmu. By\u0142a r\u00f3wnie\u017c aktywna w mi\u0119dzynarodowym ruchu pokojowym. Z okazji wydania \u201cGwiazdy zarannej\u201d dzia\u0142alno\u015b\u0107 literacka i spo\u0142eczna Marii D\u0105browskiej zosta\u0142a uhonorowana Polsk\u0105 Nagrod\u0105 Pa\u0144stwow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>To klasyk polskiej literatury narodowej &#8211; pisze strona iwarsaw.eu. Pod wzgl\u0119dem rozmachu epoki, problematyki spo\u0142ecznej, moralnej i filozoficznej oraz \u017cywotno\u015bci ludzkich charakter\u00f3w D\u0105browska stawiana jest na r\u00f3wni z Dickensem, Mannem, Galsworthym i du Hare. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o wybitnym pisarzu i naukowcu Januszu Korczaku. Biografia Maria D\u0105browska urodzi\u0142a si\u0119 6 pa\u017adziernika 1889 roku we wsi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":310,"featured_media":16079,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[6211,6347,6225,6217,7980,6354,7961,6346,7981,7971,6363,5642],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[6518],"class_list":["post-16236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-biografia-wybitnego-pisarza-i-naukowca","tag-dzialalnosc-pisarska-leopolda-tyrmanda","tag-dzieje-pisarzy-warszawskich","tag-historia-zycia-marii-dabrowskiej","tag-mlodosc-i-zycie-pisarza-w-warszawie","tag-najpopularniejszy-polski-pisarz","tag-najwazniejsze-fakty-z-biografii-pisarza","tag-pisarka-i-dzialaczka-spoleczna","tag-pisarze","tag-pisarzy-warszawskich","tag-slawni-ludzie","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting-longread"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/310"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16236"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16249,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16236\/revisions\/16249"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16236"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=16236"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=16236"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=16236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}