{"id":15452,"date":"2024-06-02T00:07:32","date_gmt":"2024-06-01T22:07:32","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=15452"},"modified":"2024-06-02T00:07:44","modified_gmt":"2024-06-01T22:07:44","slug":"historia-jana-czochralskiego-warszawskiego-profesora-ktory-zostal-slynnym-wynalazca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-historia-jana-czochralskiego-warszawskiego-profesora-ktory-zostal-slynnym-wynalazca","title":{"rendered":"Historia Jana Czochralskiego, warszawskiego profesora, kt\u00f3ry zosta\u0142 s\u0142ynnym wynalazc\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Znakomity polski chemik i metalurg, autor metody hodowli monokryszta\u0142\u00f3w, warszawski profesor, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 rozpoznawalny dzi\u0119ki swoim eksperymentom. Mowa o Janie Czochralskim, kt\u00f3rego histori\u0119 opowiemy dzisiaj w naszym artykule na iwarsaw.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odo\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

Jan Czochralski urodzi\u0142 si\u0119 w 1885 roku w Kcyni w rodzinie stolarza i by\u0142 \u00f3smym z dziesi\u0119ciorga dzieci. Ze wzgl\u0119du na trudn\u0105 sytuacj\u0119 materialn\u0105 uda\u0142o mu si\u0119 uko\u0144czy\u0107 jedynie szko\u0142\u0119 podstawow\u0105. Od najm\u0142odszych lat nie interesowa\u0142y go zwyk\u0142e szkolne lekcje, ale prawdziwe eksperymenty chemiczne, kt\u00f3re sam organizowa\u0142 w rodzinnej piwnicy. W wyniku jednego z takich eksperyment\u00f3w<\/a> dosz\u0142o do wybicia okien w domu ch\u0142opca. Rodzice nie byli zbyt zadowoleni z hobby syna, wi\u0119c zmusili go do podj\u0119cia decyzji o zaprzestaniu eksperyment\u00f3w lub opuszczeniu domu. <\/p>\n\n\n\n

W wieku szesnastu lat Jan postanowi\u0142 \u017cy\u0107 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, wi\u0119c przeprowadzi\u0142 si\u0119 do innego miasta i dosta\u0142 prac\u0119 w aptece. P\u00f3\u017aniej Czochralskiemu uda\u0142o si\u0119 przenie\u015b\u0107 do Berlina. W Niemczech m\u0142ody cz\u0142owiek ucz\u0119szcza\u0142 na wiele r\u00f3\u017cnych wyk\u0142ad\u00f3w, w tym zaj\u0119cia z chemii na Politechnice w Charlottenburgu i wyk\u0142ady ze sztuki na Uniwersytecie Berli\u0144skim. W stolicy Niemiec Czochralski opublikowa\u0142 sw\u00f3j pierwszy artyku\u0142 na temat krystalografii metali, po\u015bwi\u0119cony okre\u015blaniu kszta\u0142t\u00f3w i struktur kryszta\u0142\u00f3w metali. W \u015blad za nim pojawi\u0142o si\u0119 wiele innych artyku\u0142\u00f3w i patent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Okres warszawski<\/h2>\n\n\n\n

Pod koniec lat 20. XX wieku prezydent Polski Ignacy Mo\u015bcicki poprosi\u0142 Jana o powr\u00f3t do ojczyzny. Przyw\u00f3dca zaproponowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c Czochralskiemu obj\u0119cie katedry chemii na Politechnice Warszawskiej. Naukowiec przyj\u0105\u0142 ofert\u0119. <\/p>\n\n\n\n

W tym czasie \u015bwie\u017co upieczony profesor przypadkowo odkry\u0142 spos\u00f3b na hodowl\u0119 kryszta\u0142\u00f3w.\u00a0 Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Jan niechc\u0105cy wrzuci\u0142 metalowe pi\u00f3ro do cyny zamiast do ka\u0142amarza. Szybko wyjmuj\u0105c pi\u00f3ro ze stopionego metalu, zauwa\u017cy\u0142, \u017ce wzd\u0142u\u017c jego ko\u0144c\u00f3wki rozci\u0105ga si\u0119 cienka ni\u0107 utwardzonej cyny. P\u00f3\u017aniej zbada\u0142 t\u0119 nitk\u0119 i odkry\u0142, \u017ce by\u0142 to kryszta\u0142.\u00a0<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pnie Czochralski postanowi\u0142 udoskonali\u0107 swoje odkrycie. Zast\u0105pi\u0142 w\u0105skie metalowe pi\u00f3ro, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o proces krystalizacji, cienk\u0105, ruchom\u0105 rurk\u0105. Pozwoli\u0142o to naukowcowi zmierzy\u0107 szybko\u015b\u0107 krystalizacji r\u00f3\u017cnych metali. Nast\u0119pnie Jan napisa\u0142 artyku\u0142 o swojej metodzie, kt\u00f3ry zosta\u0142 opublikowany w lokalnej gazecie. <\/p>\n\n\n\n

Pod koniec lat 40. zainteresowanie t\u0105 metod\u0105 w\u015br\u00f3d badaczy znacznie wzros\u0142o. Sam Czochralski by\u0142 jednak zainteresowany pomiarem tempa wzrostu kryszta\u0142\u00f3w, a ich produkcja okaza\u0142a si\u0119 dla niego nieoczekiwan\u0105 premi\u0105. W XXI wieku jego metoda jest uwa\u017cana za jeden z najskuteczniejszych sposob\u00f3w na hodowl\u0119 monokryszta\u0142\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Przez d\u0142ugi czas Jan nie zdawa\u0142 sobie sprawy ze znaczenia swojego odkrycia, poniewa\u017c by\u0142 zbyt poch\u0142oni\u0119ty poprawianiem swoich wynik\u00f3w. Nadal jednak nie uwa\u017ca\u0142 go za swoje najwa\u017cniejsze odkrycie. Tak naprawd\u0119 to inny wynalazek przyni\u00f3s\u0142 Czochralskiemu s\u0142aw\u0119 \u2014 stop, kt\u00f3ry nie zawiera\u0142 cyny. P\u00f3\u017aniej jego wynalazek zosta\u0142 opatentowany i prawo do jego wykorzystania kupi\u0142o wiele kraj\u00f3w, w tym USA, Francja i Wielka Brytania. Dzi\u0119ki temu Jan szybko sta\u0142 si\u0119 bogaty. Sta\u0107 go by\u0142o na w\u0142asnego kierowc\u0119 i wakacje w drogich kurortach.<\/p>\n\n\n\n

Jan Czochralski zmar\u0142 na atak serca w 1953 roku. W kolejnych dekadach nazwisko Czochralskiego by\u0142o w Polsce starannie przemilczane, a wspominanie o nim nawet w publikacjach naukowych by\u0142o zabronione. Jednak w 2011 roku Politechnika Warszawska przyj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 uznaj\u0105c\u0105 Jana Czochralskiego za cz\u0142owieka o wysokich walorach moralnych i wielkiego polskiego naukowca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Znakomity polski chemik i metalurg, autor metody hodowli monokryszta\u0142\u00f3w, warszawski profesor, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 rozpoznawalny dzi\u0119ki swoim eksperymentom. Mowa o Janie Czochralskim, kt\u00f3rego histori\u0119 opowiemy dzisiaj w naszym artykule na iwarsaw.eu. M\u0142odo\u015b\u0107 Jan Czochralski urodzi\u0142 si\u0119 w 1885 roku w Kcyni w rodzinie stolarza i by\u0142 \u00f3smym z dziesi\u0119ciorga dzieci. Ze wzgl\u0119du na trudn\u0105 sytuacj\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":15235,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[7499,6089,7503,7500,7504,7501,6092,6088,6090,7502],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-15452","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-historia-jana-czochralskiego","tag-historia-wynalazkow-w-warszawie","tag-historie-znanych-osob","tag-jan-czochralski","tag-nauka","tag-prezydent-polski-ignacy-moscicki","tag-technologii-w-warszawie","tag-wynalazcy-warszawy","tag-wynalazki-dla-swiata","tag-znani-naukowcy-z-warszawy","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15452"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15456,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15452\/revisions\/15456"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15452"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=15452"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=15452"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=15452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}