{"id":14483,"date":"2024-03-30T01:14:28","date_gmt":"2024-03-30T00:14:28","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=14483"},"modified":"2024-03-30T01:14:43","modified_gmt":"2024-03-30T00:14:43","slug":"powstanie-kina-warszawskiego-wynalazca-kazimierz-proszynski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-powstanie-kina-warszawskiego-wynalazca-kazimierz-proszynski","title":{"rendered":"Powstanie kina warszawskiego: wynalazca Kazimierz Pr\u00f3szy\u0144ski"},"content":{"rendered":"\n

Wynalazca Kazimierz Pr\u00f3szy\u0144ski w Polsce nazywany jest „Kolumbem kinematografii”. W tym artykule na iwarsaw.eu<\/a> opowiemy bardziej szczeg\u00f3\u0142owo histori\u0119 tego cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Pochodzenie<\/h2>\n\n\n\n

Kazimierz Pr\u00f3szy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1875 roku w Warszawie w rodzinie szlacheckiej. Jego dziadkiem by\u0142 polski szlachcic, kt\u00f3ry zosta\u0142 zes\u0142any na Syberi\u0119 za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105. Ojciec Kazimierza by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 elementarza j\u0119zyka polskiego. Nic dziwnego, \u017ce w tej rodzinie urodzi\u0142 si\u0119 taki wynalazca. <\/p>\n\n\n\n

Pr\u00f3szy\u0144ski kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w kilku warszawskich szko\u0142ach, w tym w szkole realnej Wojciecha G\u00f3rskiego. Kazimierz od dziecka interesowa\u0142 si\u0119 naukami \u015bcis\u0142ymi, dlatego rodzice zdecydowali si\u0119 wys\u0142a\u0107 go na studia na Politechnik\u0119 w Belgii. To w\u0142a\u015bnie tam uda\u0142o mu si\u0119 udowodni\u0107, \u017ce jest utalentowanym wynalazc\u0105. Podczas studi\u00f3w m\u0142ody cz\u0142owiek zaprojektowa\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 kamer\u0119 do nagrywania i odtwarzania film\u00f3w. By\u0142 to do\u015b\u0107 prymitywny aparat i kamera filmowa w jednym, kt\u00f3ry wykonywa\u0142 oko\u0142o 3000 zdj\u0119\u0107 na minut\u0119 na filmie o d\u0142ugo\u015bci od 100 do 150 metr\u00f3w. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w Kazimierz wr\u00f3ci\u0142 do Warszawy. <\/p>\n\n\n\n

Wynalazek<\/h2>\n\n\n\n

Po powrocie do Warszawy Pr\u00f3szy\u0144ski rzuci\u0142 si\u0119 w wir pracy. Wspiera\u0142 r\u00f3wnie\u017c swojego ojca, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 wydawnictwo. W tym okresie warszawski wynalazca stworzy\u0142 unikatowe urz\u0105dzenie \u2014 ekspedytor. S\u0142u\u017cy\u0142o ono do sekwencyjnego sk\u0142adania i adresowania gazet, a tak\u017ce automatycznego przygotowywania ich do dostarczenia prenumeratorom.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej Kazimierz wpad\u0142 na pomys\u0142 udoskonalenia swojego pleografu. Uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 biopleograf. Aby ulepszy\u0107 sw\u00f3j wynalazek, u\u017cy\u0142 dw\u00f3ch film\u00f3w i dw\u00f3ch soczewek, kt\u00f3re naprzemiennie wy\u015bwietla\u0142y obrazy na ekranie. To ulepszenie pozwoli\u0142o usun\u0105\u0107 migotanie i wibracje, kt\u00f3re irytowa\u0142y u\u017cytkownik\u00f3w. W 1899 roku Kazimierz zaprezentowa\u0142 sw\u00f3j produkt w Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa. Urz\u0105dzenie zrobi\u0142o wra\u017cenie na wielu mieszka\u0144cach Warszawy. Po tym wydarzeniu lokalna prasa rozpisywa\u0142a si\u0119 o wynalazcy, a on sam by\u0142 zapraszany na r\u00f3\u017cne wydarzenia.\u00a0<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W 1901 roku Pr\u00f3szy\u0144ski za\u0142o\u017cy\u0142 w Warszawie pierwsze studio filmowe pod nazw\u0105 Towarzystwo Udzia\u0142owe \u201cPleograf\u201d. Chcia\u0142 spopularyzowa\u0107 pleograf i pokaza\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu, \u017ce mo\u017cna go wykorzysta\u0107 do tworzenia film\u00f3w. Wiosn\u0105 1902 roku prace Pr\u00f3szy\u0144skiego zosta\u0142y zaprezentowane w Ogrodzie Saskim. Na wystawie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 przede wszystkim codzienne \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w stolicy, m.in. \u015blizgawk\u0119 w Parku Saskim, ruch uliczny przed pomnikiem Mickiewicza czy wy\u015bcigi konne. Pr\u00f3szy\u0144ski nakr\u0119ci\u0142 tak\u017ce pierwsze w historii polskie filmy fabularne.<\/p>\n\n\n\n

W 1907 roku Kazimierz rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 nad kolejnym wynalazkiem \u2014 aeroskopem. By\u0142a to pierwsza na \u015bwiecie r\u0119czna kamera filmowa z automatycznym nap\u0119dem. Kilka lat p\u00f3\u017aniej Pr\u00f3szy\u0144ski przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Wielkiej Brytanii. To w\u0142a\u015bnie tam otrzyma\u0142 brytyjski patent na sw\u00f3j wynalazek i znalaz\u0142 inwestor\u00f3w do jego masowej produkcji. W 1911 roku nakr\u0119ci\u0142 polsk\u0105 relacj\u0119 filmow\u0105 z koronacji kr\u00f3la Anglii Jerzego V przy u\u017cyciu kamery lotniczej. Dwa lata p\u00f3\u017aniej Kazimierz wynalaz\u0142 kinofon i wykorzysta\u0142 go do nakr\u0119cenia pierwszych film\u00f3w d\u017awi\u0119kowych. <\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej Pr\u00f3szy\u0144ski wr\u00f3ci\u0142 z rodzin\u0105 do Warszawy, gdzie kontynuowa\u0142 swoj\u0105 prac\u0119. Kazimierz planowa\u0142 uruchomienie w Polsce produkcji kamer filmowych, bowiem chcia\u0142, aby Warszawa wesz\u0142a do \u015bwiatowego przemys\u0142u filmowego. W 1922 roku Pr\u00f3szy\u0144ski za\u0142o\u017cy\u0142 w Warszawie Centraln\u0105 Europejsk\u0105 Wytw\u00f3rni\u0119 Kinematografu Amatorskiego. <\/p>\n\n\n\n

Podczas II wojny \u015bwiatowej Kazimierz musia\u0142 dzia\u0142a\u0107 w podziemiu. P\u00f3\u017aniej wraz z rodzin\u0105 zosta\u0142 aresztowany, a nast\u0119pnie wys\u0142any do nazistowskiego obozu koncentracyjnego Mauthausen-Gusen, gdzie w ko\u0144cu zmar\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wynalazca Kazimierz Pr\u00f3szy\u0144ski w Polsce nazywany jest „Kolumbem kinematografii”. W tym artykule na iwarsaw.eu opowiemy bardziej szczeg\u00f3\u0142owo histori\u0119 tego cz\u0142owieka. Pochodzenie Kazimierz Pr\u00f3szy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1875 roku w Warszawie w rodzinie szlacheckiej. Jego dziadkiem by\u0142 polski szlachcic, kt\u00f3ry zosta\u0142 zes\u0142any na Syberi\u0119 za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105. Ojciec Kazimierza by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 elementarza j\u0119zyka polskiego. Nic […]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":14325,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[6089,6819,6817,5642,6092,6820,5723,6818,6088,6090],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-14483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-historia-wynalazkow-w-warszawie","tag-kazimierz-proszynski","tag-powstanie-kina-warszawskiego","tag-slawni-ludzie","tag-technologii-w-warszawie","tag-towarzystwo-udzialowe-pleograf","tag-warszawscy-naukowcy","tag-wynalazca-kazimierz-proszynski","tag-wynalazcy-warszawy","tag-wynalazki-dla-swiata","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14483"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14487,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14483\/revisions\/14487"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14483"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=14483"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=14483"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=14483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}