{"id":14307,"date":"2024-02-29T13:56:15","date_gmt":"2024-02-29T12:56:15","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=14307"},"modified":"2024-02-29T13:56:31","modified_gmt":"2024-02-29T12:56:31","slug":"jak-warszawianki-rodzily-w-ubieglym-stuleciu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-jak-warszawianki-rodzily-w-ubieglym-stuleciu","title":{"rendered":"Jak warszawianki rodzi\u0142y w ubieg\u0142ym stuleciu\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

W ubieg\u0142ym stuleciu dziecko by\u0142o swego rodzaju polis\u0105 ubezpieczeniow\u0105, zw\u0142aszcza na wsi. Rzecz w tym, \u017ce kiedy\u015b nie by\u0142o ubezpieczenia, nie by\u0142o emerytury, wi\u0119c ludzie musieli mie\u0107 dzieci, aby ci mogli si\u0119 nimi zaopiekowa\u0107, gdy si\u0119 zestarzej\u0105. By\u0107 mo\u017ce w XXI wieku brzmi to dziwnie, ale w\u00f3wczas by\u0142o to norm\u0105. W tym artykule na iwarsaw.eu<\/a> szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy o tym, jak Polki rodzi\u0142y i wychowywa\u0142y dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Narodziny <\/h2>\n\n\n\n

W XIX wieku kobiety rodzi\u0142y nawet 14\u201318 dzieci, co nie by\u0142o rzadko\u015bci\u0105. W tym okresie trudno by\u0142o zainwestowa\u0107 co\u015b w swoje potomstwo, zar\u00f3wno materialnie, jak i duchowo. A wszystko dlatego, \u017ce w\u015br\u00f3d dzieci by\u0142a kiedy\u015b do\u015b\u0107 wysoka \u015bmiertelno\u015b\u0107. Rodzice nie wiedzieli, czy ich dziecko prze\u017cyje. Dlatego trudno by\u0142o ca\u0142kowicie przywi\u0105za\u0107 si\u0119 do w\u0142asnego dziecka.<\/p>\n\n\n\n

W tamtych latach warszawianki do\u015b\u0107 cz\u0119sto umiera\u0142y podczas porodu. Najcz\u0119\u015bciej tak by\u0142o po pierwszym lub drugim porodzie. Na przyk\u0142ad w parku Natolin w Warszawie stoi pomnik jedynej c\u00f3rki polskich arystokrat\u00f3w Potockich, kt\u00f3ra zmar\u0142a rok po urodzeniu c\u00f3rki w wyniku infekcji poporodowej. To by\u0142a norma, mimo \u017ce pochodzi\u0142a z zamo\u017cnej rodziny. \u015amier\u0107 nie wybiera.<\/p>\n\n\n\n

W tym okresie w Warszawie arystokratki oddawa\u0142y swoje dzieci karmicielkom. Czasami dzieci wysy\u0142ano na wie\u015b, aby tam dorastali. P\u00f3\u017aniej one wraca\u0142y do \u200b\u200brodzinnego domu, gdy by\u0142y ju\u017c dobrze ukszta\u0142towanymi nastolatkami. Dlatego cz\u0119sto nie dochodzi\u0142o do nawi\u0105zania osobistych relacji mi\u0119dzy rodzicami i dzie\u0107mi. Zdarza\u0142o si\u0119 to cz\u0119sto w bogatych, zamo\u017cnych, a nawet rodzinach kr\u00f3lewskich. Dlatego wi\u0119\u017a mi\u0119dzy dzie\u0107mi a rodzicami by\u0142a znacznie s\u0142absza ni\u017c w XXI wieku.<\/p>\n\n\n\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej wiele warszawianek nie zwraca\u0142o uwagi na swoje zdrowie. Ze wzgl\u0119du na stres, niedo\u017cywienie, a nawet g\u0142\u00f3d wiele kobiet przestawa\u0142o menstruowa\u0107. Mimo trudnych warunk\u00f3w kobiety nadal stara\u0142y si\u0119 dba\u0107 o higien\u0119 cia\u0142a. Nie by\u0142o wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci ciep\u0142ej i gor\u0105cej wody, wi\u0119c korzystali z otwartych zbiornik\u00f3w wodnych. Polki pr\u00f3bowa\u0142y samodzielnie zrobi\u0107 myd\u0142o. Wytwarzali go g\u0142\u00f3wnie z lokalnych ro\u015blin i ko\u015bci zwierz\u0119cych.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce w czasie wojny kobiety zmuszane by\u0142y do \u200b\u200bporodu nie w domu, lecz w szpitalach. W ten spos\u00f3b rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 era porod\u00f3w w szpitalach. Pomimo trudnej sytuacji w kraju starali si\u0119 jednak zapewni\u0107\u00a0 najlepsz\u0105 opiek\u0119 nad kobietami w ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wychowanie<\/h2>\n\n\n\n

Do XX wieku w Warszawie dzieci traktowano jak doros\u0142ych. Dzieci zmuszone by\u0142y zachowywa\u0107 si\u0119 jak doro\u015bli, w tym pracowa\u0107. W niekt\u00f3rych miejscach zacz\u0119to je eksploatowa\u0107 jeszcze przed uko\u0144czeniem 7. roku \u017cycia, a na wsi nawet jeszcze wcze\u015bniej. W tym okresie zwyczajowo korzystano z pracy dzieci. Do XX wieku polskie dzieci, podobnie jak doro\u015bli, nie mia\u0142y wakacji. Prawo do tego pojawi\u0142o si\u0119 w Polsce dopiero w 1918 roku.<\/p>\n\n\n\n

W tamtych czasach nie by\u0142o jakich\u015b specjalnych zabawek. Na przyk\u0142ad w Polsce w latach 50. najcz\u0119\u015bciej istnia\u0142y gry planszowe tworzone na podstawie wycink\u00f3w z czasopism dla dzieci. By\u0142a na przyk\u0142ad gra \u201eCo zwiedzi\u0107 w Polsce?\u201d. Dzi\u0119ki tej zabawie dzieci wraz z rodzicami mog\u0142y w swojej wyobra\u017ani odwiedzi\u0107 Krak\u00f3w, Pozna\u0144 itp.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie w XXI wieku warunki porodu bardzo si\u0119 zmieni\u0142y. W Warszawie \u015bwiadcz\u0105 bezp\u0142atne us\u0142ugi medyczne przysz\u0142ym rodzicom, a tak\u017ce zapewniaj\u0105 pomoc finansow\u0105. Po urodzeniu dziecka matka mo\u017ce skorzysta\u0107 z podstawowego i dodatkowego urlopu macierzy\u0144skiego. Pierwszy – do 20 tygodni po urodzeniu dziecka, a drugi – kolejne 32, czyli od p\u00f3\u0142 roku do roku. Pierwsze 20 tygodni s\u0105 obowi\u0105zkowe. W tym czasie kobieta otrzymuje 100% swojego wynagrodzenia. Kolejne 32 tygodnie s\u0105 dodatkowe i w niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017ce je wykorzysta\u0107 tak\u017ce ojciec. Wtedy zar\u00f3wno ojciec, jak i matka otrzymuj\u0105 60% zwyk\u0142ego wynagrodzenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ubieg\u0142ym stuleciu dziecko by\u0142o swego rodzaju polis\u0105 ubezpieczeniow\u0105, zw\u0142aszcza na wsi. Rzecz w tym, \u017ce kiedy\u015b nie by\u0142o ubezpieczenia, nie by\u0142o emerytury, wi\u0119c ludzie musieli mie\u0107 dzieci, aby ci mogli si\u0119 nimi zaopiekowa\u0107, gdy si\u0119 zestarzej\u0105. By\u0107 mo\u017ce w XXI wieku brzmi to dziwnie, ale w\u00f3wczas by\u0142o to norm\u0105. W tym artykule na iwarsaw.eu […]<\/p>\n","protected":false},"author":305,"featured_media":14199,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4821],"tags":[5638,6199,6150,5632,6698,5635,5633,6149,5642,6164],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-14307","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-healthy","tag-ciekawostki-o-medycynie-ludowej","tag-dziedzina-medycyny","tag-historia-medycyny","tag-historia-medycyny-ludowej","tag-jak-warszawianki-rodzily-w-ubieglym-stuleciu","tag-medycyna-ludowa-w-polsce","tag-medycyny-ludowej-w-lodzi","tag-medycyny-w-warszawie","tag-slawni-ludzie","tag-znani-warszawski-lekarze-2","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/305"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14307"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14307\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14311,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14307\/revisions\/14311"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14307"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=14307"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=14307"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=14307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}