{"id":13221,"date":"2023-02-28T17:05:15","date_gmt":"2023-02-28T16:05:15","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=13221"},"modified":"2023-02-28T17:07:01","modified_gmt":"2023-02-28T16:07:01","slug":"rozwoj-sportu-warszawskich-zydow-w-minionych-wiekach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-rozwoj-sportu-warszawskich-zydow-w-minionych-wiekach","title":{"rendered":"Rozw\u00f3j sportu warszawskich \u017byd\u00f3w w minionych wiekach"},"content":{"rendered":"\n

Jeszcze w XIX wieku w Warszawie pojawi\u0142a si\u0119 koncepcja \u201esportu \u017cydowskiego\u201d, ale na pierwszy rzut oka mog\u0142a si\u0119 wydawa\u0107 nietrafiona. Sport zawsze by\u0142 czym\u015b uniwersalnym, gdzie nie by\u0142o ogranicze\u0144 wiekowych, p\u0142ciowych lub narodowo\u015bciowych. Jednak album warszawskiego profesora Daniela Grinberga \u201eB\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny\u201d potwierdza, \u017ce \u200b\u200bfenomen sportu \u017cydowskiego jednak istnia\u0142 – pisze iwarszaw.eu<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Ta wa\u017cna w historii Polski ksi\u0105\u017cka odpowiada na wiele pyta\u0144: jak wygl\u0105da\u0142 \u017cydowski sport w przedwojennej stolicy, jak sta\u0142 si\u0119 narz\u0119dziem propagandy i walki spo\u0142ecznej, wreszcie, dlaczego \u017bydzi w tamtych czasach zacz\u0119li anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w sport masowy.<\/p>\n\n\n\n

Jak to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o?<\/h2>\n\n\n\n

Wed\u0142ug prac profesora D. Grinberga rozw\u00f3j sportu \u017cydowskiego r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 nieco od europejskiego, bo ten ostatni ma swoje korzenie w staro\u017cytnej Grecji, gdzie istnia\u0142 prawdziwy kult pi\u0119knego cia\u0142a. W tym czasie \u017bydzi d\u0142ugo nie uwa\u017cali tego za warto\u015bciowe, a nagie m\u0119skie cia\u0142o wr\u0119cz ich zawstydza\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

D. Grinberg do\u015b\u0107 obrazowo okre\u015bli\u0142 moment, w kt\u00f3rym narodzi\u0142 si\u0119 \u017cydowski sport i wskaza\u0142, jak wielkie znaczenie mia\u0142 w \u017cyciu kulturalnym, politycznym i spo\u0142ecznym. Specyfika sport\u00f3w \u017cydowskich by\u0142a \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z ideami ruchu syjonistycznego, kt\u00f3rego warto\u015bciami s\u0105 nie tylko si\u0142a fizyczna i inteligencja przedstawiciela narodu \u017cydowskiego, ale tak\u017ce jego zdolno\u015b\u0107 do bycia wszechstronn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra nie unika te\u017c prostej pracy fizycznej i rolnictwa.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy \u017cydowski klub sportowy w Warszawie powsta\u0142 dopiero w 1915 roku. By\u0142 w\u00f3wczas jednym z najwi\u0119kszych w ca\u0142ym kraju i uchodzi\u0142 za symbol dumy, niez\u0142omno\u015bci narodu \u017cydowskiego oraz by\u0142 wa\u017cnym ogniwem w og\u00f3lno\u015bwiatowym ruchu Makabi (nazwa ruchu wywodzi si\u0119 od imienia Judy Machabeusza, przyw\u00f3dcy powstania \u017cydowskiego w latach 167-160 p.n.e.). Klub sportowy zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c nazwany na cze\u015b\u0107 wybitnego \u017cydowskiego buntownika.<\/p>\n\n\n\n

W czasie I wojny \u015bwiatowej trenerem Makabi Warszawa by\u0142 Niemiec, by\u0142y policjant Michael Alberskirch. Klub mie\u015bci\u0142 si\u0119 na rogu ulic D\u0142ugiej i Nalewki, a na jego terenie znajdowa\u0142 si\u0119 du\u017cy stadion z bie\u017cni\u0105. Cz\u0142onkowie Makabi wielokrotnie brali udzia\u0142 w najwa\u017cniejszych konkursach w stolicy, miastach Polski i Europy, zdobywaj\u0105c presti\u017cowe nagrody. \u201eB\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny\u201d to dumne motto \u015bwiatowego ruchu Makabi, a co za tym idzie tak\u017ce warszawskich sportowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Makabi nie by\u0142 jedynym sto\u0142ecznym klubem stworzonym przez \u017byd\u00f3w. W 1923 roku w mie\u015bcie powsta\u0142 klub Sztern (Gwiazda), specjalizuj\u0105cy si\u0119 bardziej w pi\u0142ce no\u017cnej.<\/p>\n\n\n\n

Sport jako spos\u00f3b na walk\u0119 ze stereotypami<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Warszawskie kluby sportowe cz\u0119sto nie ogranicza\u0142y si\u0119 do dzia\u0142alno\u015bci sportowej, a ich cz\u0142onkowie organizowali ko\u0142a dyskusyjne, teatralne, muzyczne, artystyczne, orkiestry i sekcje fotograficzne. Takie instytucje mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do dom\u00f3w kultury, kt\u00f3re k\u0142ad\u0105 nacisk na wszechstronny rozw\u00f3j cz\u0142owieka. Ponadto sto\u0142eczne kluby kulturalne by\u0142y dla wielu \u017byd\u00f3w miejscem wypoczynku po pracy: mogli tam odpocz\u0105\u0107, po\u015bwi\u0119ci\u0107 czas na hobby, poczyta\u0107, pota\u0144czy\u0107, pogaw\u0119dzi\u0107 z przyjaci\u00f3\u0142mi, a nawet znale\u017a\u0107 bratni\u0105 dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Profesor D. Grinberg napisa\u0142 w swojej ksi\u0105\u017cce, \u017ce \u017cydowskie sporty w Warszawie by\u0142y te\u017c doskona\u0142\u0105 metod\u0105 walki ze stereotypami i uprzedzeniami. Na przyk\u0142ad w tym czasie w stolicy wierzono, \u017ce istniej\u0105 sporty, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 uprawiane tylko przez przedstawicieli wielkiej \u201erasy aryjskiej\u201d. \u017bydowscy sportowcy lubili obala\u0107 te mity w\u0142asnym przyk\u0142adem.<\/p>\n\n\n\n

Du\u017c\u0105 rol\u0119 w emancypacji kobiet odegra\u0142 te\u017c sport. W 1925 roku grupa \u017cydowskich p\u0142ywaczek skoczy\u0142a do Wis\u0142y z mostu Kierbedzia, nie obawiaj\u0105c si\u0119 skandalu z powodu swoich zbyt odwa\u017cnych stroj\u00f3w k\u0105pielowych. Do tego momentu \u017cadna kobieta w kraju nie odwa\u017cy\u0142a si\u0119 na taki krok.<\/p>\n\n\n\n

Najbardziej znane nazwiska okresu rozkwitu \u017cydowskiego sportu: mistrzyni skok\u00f3w do wody  Eugenia Frydman, p\u0142ywak  Ilja Szrajbman i tenisista Ernest Wittmann<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeszcze w XIX wieku w Warszawie pojawi\u0142a si\u0119 koncepcja \u201esportu \u017cydowskiego\u201d, ale na pierwszy rzut oka mog\u0142a si\u0119 wydawa\u0107 nietrafiona. Sport zawsze by\u0142 czym\u015b uniwersalnym, gdzie nie by\u0142o ogranicze\u0144 wiekowych, p\u0142ciowych lub narodowo\u015bciowych. Jednak album warszawskiego profesora Daniela Grinberga \u201eB\u0105d\u017a silny i odwa\u017cny\u201d potwierdza, \u017ce \u200b\u200bfenomen sportu \u017cydowskiego jednak istnia\u0142 – pisze iwarszaw.eu.  Ta wa\u017cna […]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":12662,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4824],"tags":[6109,6110,6118,6114,6117,6112,6119,6113,6111,6115,6116],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-13221","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-sporty","tag-gry-sportowe","tag-gry-sportowe-dla-dzieci","tag-historia-sportu","tag-jak-to-wszystko-sie-zaczelo","tag-rozrywka-sportowa","tag-rozwoj-sportu","tag-rozwoj-sportu-w-warszawie","tag-rozwoj-sportu-warszawskich-zydow","tag-rozwoj-sportu-warszawskich-zydow-w-minionych-wiekach","tag-sport-jako-sposob-na-walke-ze-stereotypami","tag-warszawskie-kluby","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13221","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13221"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13221\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13225,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13221\/revisions\/13225"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12662"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13221"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13221"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13221"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}