{"id":13210,"date":"2023-02-28T16:32:59","date_gmt":"2023-02-28T15:32:59","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=13210"},"modified":"2023-02-28T16:33:07","modified_gmt":"2023-02-28T15:33:07","slug":"wybitny-matematyk-warszawski-alfred-tarski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-wybitny-matematyk-warszawski-alfred-tarski","title":{"rendered":"Wybitny matematyk warszawski: Alfred Tarski"},"content":{"rendered":"\n

To jeden z najwi\u0119kszych logik\u00f3w i matematyk\u00f3w wszechczas\u00f3w, obok Arystotelesa, Frege i G\u00f6dla. Mowa o warszawskim naukowcu A. Tarskim, kt\u00f3rego wk\u0142ad w rozw\u00f3j \u015bwiatowej nauki jest naprawd\u0119 ogromny. Ponad 2500 stron artyku\u0142\u00f3w naukowych, dziesi\u0105tki bada\u0144 i wa\u017cnych odkry\u0107, wsp\u00f3\u0142praca z wieloma znanymi naukowcami – to wszystko jest cz\u0119\u015bci\u0105 dzia\u0142alno\u015bci A. Tarskiego. Opr\u00f3cz tego wybitny warszawiak zajmowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce dzia\u0142alno\u015bci\u0105 dydaktyczn\u0105, a jego uczniowie r\u00f3wnie\u017c odnosili znacz\u0105ce sukcesy zawodowe. A. Tarski pozostawi\u0142 po sobie cenn\u0105 spu\u015bcizn\u0119 naukow\u0105, kt\u00f3ra pozostaje aktualna przez dziesi\u0119ciolecia i s\u0142u\u017cy jako wz\u00f3r do na\u015bladowania – pisze iwarszaw.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Dzieci\u0144stwo, edukacja i pierwsze osi\u0105gni\u0119cia A. Tarskiego<\/h2>\n\n\n\n

Przysz\u0142y naukowiec urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie 14 stycznia 1901 roku, otrzyma\u0142 wtedy nazwisko ojca – Tejtelbaum. Ch\u0142opiec dorasta\u0142 w zamo\u017cnej rodzinie polskich \u017byd\u00f3w. Ju\u017c w szkole mia\u0142 zami\u0142owanie do nauk \u015bcis\u0142ych, ale w 1918 roku m\u0142ody cz\u0142owiek wst\u0105pi\u0142 na Uniwersytet Warszawski, planuj\u0105c studiowa\u0107 biologi\u0119. W tym okresie Polska zyska\u0142a niezale\u017cno\u015b\u0107 i wysz\u0142a spod pot\u0119gi Imperium Rosyjskiego, dzi\u0119ki czemu uczelnia uzyska\u0142a status sto\u0142ecznej i szybko znalaz\u0142a si\u0119 na r\u00f3wni ze \u015bwiatowymi liderami prowadz\u0105cymi nauczanie w dziedzinie matematyki, logiki i filozofii matematyki. Na Uniwersytecie Warszawskim pracowa\u0142o w\u00f3wczas wielu znanych matematyk\u00f3w, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jednym by\u0142 Stanis\u0142aw Le\u015bniewski. To on odkry\u0142 talent A. Tarskiego do matematyki i pod jego kierunkiem w 1924 roku A. Tarski napisa\u0142 rozpraw\u0119 i otrzyma\u0142 stopie\u0144 doktora filozofii. Co ciekawe, zosta\u0142 najm\u0142odszym doktorem w ca\u0142ej historii swojej uczelni.<\/p>\n\n\n\n

W 1923 roku mia\u0142o miejsce wa\u017cne wydarzenie dla naukowca \u2013 wraz z bratem Wac\u0142awem przeszed\u0142 na chrze\u015bcija\u0144stwo i zmieni\u0142 nazwisko na Tarski. Nazwisko to zosta\u0142o wybrane z kilku powod\u00f3w: by\u0142o proste, niezbyt pospolite i czysto polskie. Alfred identyfikowa\u0142 si\u0119 jako Polak i nie chcia\u0142 uwidacznia\u0107 swoich \u017cydowskich korzeni.<\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu nast\u0119pnych kilku lat A. Tarski pracowa\u0142 jako nauczyciel uniwersytecki, publikowa\u0142 seri\u0119 prac z logiki i teorii mnogo\u015bci, a tak\u017ce o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Mari\u0105 Witkowsk\u0105. W ma\u0142\u017ce\u0144stwie matematykowi urodzi\u0142o si\u0119 dwoje dzieci: Ina i Jana.<\/p>\n\n\n\n

Szcz\u0119\u015bliwym zbiegiem okoliczno\u015bci A. Tarski wyjecha\u0142 przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 do Stan\u00f3w Zjednoczonych na kongres naukowy, co uratowa\u0142o mu \u017cycie. Wielu jego \u017cydowskich krewnych, kt\u00f3rzy pozostali w Warszawie, zgin\u0119\u0142o z r\u0105k nazist\u00f3w. A. Tarski zdecydowa\u0142 si\u0119 zosta\u0107 w Stanach Zjednoczonych i dosta\u0142 prac\u0119 jako nauczyciel na Uniwersytecie Harvarda, a w 1948 roku otrzyma\u0142 profesur\u0119 w mie\u015bcie Berkeley, gdzie pracowa\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Wk\u0142ad A. Tarskiego w matematyk\u0119<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wyniki naukowe osi\u0105gni\u0119te przez naukowca na przestrzeni lat jego kariery stanowi\u0105 jedno z najwy\u017cszych osi\u0105gni\u0119\u0107 w dziedzinie logiki matematycznej XX wieku. W wielu ga\u0142\u0119ziach tej nauki pozostawi\u0142 g\u0142\u0119boki \u015blad – w teorii mnogo\u015bci, algebrze Boole’a, teorii modeli, teorii algebr cylindrycznych i wielu innych.<\/p>\n\n\n\n

W 1924 roku A. Tarski wraz ze Stefanem Banachem odkry\u0142 Paradoks Banacha-Tarskiego, kt\u00f3ry polega na tym, \u017ce z kuli w przestrzeni euklidesowej mo\u017cna otrzyma\u0107 dwie identyczne kule przez operacje ci\u0119cia i sklejania. Paradoks t\u0142umaczy si\u0119 tym, \u017ce poj\u0119cie obj\u0119to\u015bci nie mo\u017ce by\u0107 adekwatnie interpretowane dla dowolnych zbior\u00f3w. Odkrycie to mia\u0142o ogromne znaczenie dla rozwoju teorii miary.<\/p>\n\n\n\n

W 1944 roku A. Tarski zosta\u0142 prezesem \u015awiatowej Unii Historii i Filozofii Nauki, a w 1959 roku prezesem Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Logiki Symbolicznej. W\u015br\u00f3d uczni\u00f3w naukowca znalaz\u0142y si\u0119 tak znane osoby, jak: Andrzej Mostowski, Julia Robinson i Solomon Friedman.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To jeden z najwi\u0119kszych logik\u00f3w i matematyk\u00f3w wszechczas\u00f3w, obok Arystotelesa, Frege i G\u00f6dla. Mowa o warszawskim naukowcu A. Tarskim, kt\u00f3rego wk\u0142ad w rozw\u00f3j \u015bwiatowej nauki jest naprawd\u0119 ogromny. Ponad 2500 stron artyku\u0142\u00f3w naukowych, dziesi\u0105tki bada\u0144 i wa\u017cnych odkry\u0107, wsp\u00f3\u0142praca z wieloma znanymi naukowcami – to wszystko jest cz\u0119\u015bci\u0105 dzia\u0142alno\u015bci A. Tarskiego. Opr\u00f3cz tego wybitny warszawiak […]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":12746,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[6096,6089,6097,6098,6099,5642,6092,5723,6088,6090],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-13210","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-alfred-tarski","tag-historia-wynalazkow-w-warszawie","tag-matematyk-warszawski","tag-matematyk-warszawski-alfred-tarski","tag-pierwsze-osiagniecia-tarskiego","tag-slawni-ludzie","tag-technologii-w-warszawie","tag-warszawscy-naukowcy","tag-wynalazcy-warszawy","tag-wynalazki-dla-swiata","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13210","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13210"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13214,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13210\/revisions\/13214"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13210"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13210"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13210"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}