{"id":13197,"date":"2023-02-28T16:20:29","date_gmt":"2023-02-28T15:20:29","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=13197"},"modified":"2023-02-28T16:20:42","modified_gmt":"2023-02-28T15:20:42","slug":"historia-trzeciego-brata-lumiere-z-warszawy-wynalazcy-kazimierza-proszynskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-historia-trzeciego-brata-lumiere-z-warszawy-wynalazcy-kazimierza-proszynskiego","title":{"rendered":"Historia „trzeciego brata Lumiere” z Warszawy: wynalazcy Kazimierza Pr\u00f3szy\u0144skiego"},"content":{"rendered":"\n

W stolicy Polski dokonano wielu wa\u017cnych odkry\u0107, kt\u00f3re na zawsze zmieni\u0142y \u015bwiat i przyczyni\u0142y si\u0119 do przyspieszonego rozwoju nauki i kultury. Warszawski wynalazca K. Pr\u00f3szy\u0144ski jest nazywany \u201etrzecim bratem Lumiere\u201d i \u201eKolumbem kinematografii\u201d. Zyska\u0142 tak\u0105 s\u0142aw\u0119, poniewa\u017c zaprojektowa\u0142 pierwsz\u0105 r\u0119czn\u0105 kamer\u0119 filmow\u0105, spopularyzowa\u0142 audiobooki, a ponadto sta\u0142 si\u0119 autorem fabu\u0142y pierwszych polskich film\u00f3w dokumentalnych i fabularnych. Trudno przeceni\u0107 wk\u0142ad innowatora nie tylko w polskie, ale i \u015bwiatowe kino. Jego historia robi wra\u017cenie i po latach wci\u0105\u017c budzi w warszawiakach poczucie dumy z powodu wybitnego rodaka – podaje iwarszaw.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie, nauka i droga do odkry\u0107<\/h2>\n\n\n\n

K. Pr\u00f3szy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie 4 kwietnia 1875 roku, ca\u0142e dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0142 w stolicy. Jego matka zmar\u0142a, gdy Kazimierz mia\u0142 9 lat i od tego momentu jego wychowaniem zajmowa\u0142 si\u0119 ojciec ch\u0142opca, Konrad. Konrad Pr\u00f3szy\u0144ski pracowa\u0142 w Warszawie jako nauczyciel i by\u0142 wydawc\u0105 lokalnej \u201eGazety \u015awi\u0105tecznej\u201d. Kazimierz dobrze zna\u0142 si\u0119 na fotografii od dzieci\u0144stwa, poniewa\u017c w rodzinie Pr\u00f3szy\u0144skich Konrad i jego ojciec Stanis\u0142aw Antoni, dziadek przysz\u0142ego wynalazcy, pasjonowali si\u0119 t\u0105 dziedzin\u0105. Ojciec Kazimierza by\u0142 fotografem amatorem, ale w 1839 roku w Mi\u0144sku w\u0142asny zak\u0142ad fotograficzny otworzy\u0142 Stanis\u0142aw Antoni.<\/p>\n\n\n\n

Jako nastolatek K. Pr\u00f3szy\u0144ski zosta\u0142 cz\u0142onkiem Warszawskiego Towarzystwa Fotograficznego. Kiedy m\u0142ody cz\u0142owiek otrzyma\u0142 wykszta\u0142cenie \u015brednie, wyjecha\u0142 na studia do Belgii i studiowa\u0142 na politechnice w Liege. To tutaj marzy\u0142 o stworzeniu w\u0142asnego aparatu kinematograficznego, wi\u0119c zaryzykowa\u0142 rzucenie szko\u0142y i powr\u00f3t do rodzinnej stolicy. W 1894 roku, na rok przed s\u0142ynnym kinematograficznym odkryciem braci Lumiere, K. Pr\u00f3szy\u0144ski zaprezentowa\u0142 \u015bwiatu paleograf – urz\u0105dzenie pozwalaj\u0105ce rejestrowa\u0107 ruch i wy\u015bwietla\u0107 go na ekranie. Wynalazek braci Lumiere przy\u0107mi\u0142 jednak pierwszy sukces K. Pr\u00f3szy\u0144skiego, jednak warszawiak si\u0119 nie podda\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Badacze dzia\u0142alno\u015bci warszawskiego naukowca uwa\u017caj\u0105, \u017ce w tamtym czasie 19-letni innowator nie mia\u0142 wystarczaj\u0105cych \u015brodk\u00f3w finansowych i zmys\u0142u handlowego, aby pokona\u0107 konkurencj\u0119. Jednak gdyby sytuacja potoczy\u0142a si\u0119 inaczej, istnia\u0142y wszelkie szanse na to, \u017ceby wsp\u00f3\u0142czesny kinematograf mia\u0142 absolutnie inn\u0105 nazw\u0119 – pleograf. Inni twierdz\u0105, \u017ce w ka\u017cdym razie pleograf nie by\u0142by szeroko stosowany, poniewa\u017c by\u0142 zbyt du\u017cy i niewygodny w u\u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n

Dekada wynalazk\u00f3w, kt\u00f3re zmieni\u0142y \u015bwiat<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W 1898 roku K. Pr\u00f3szy\u0144ski ulepszy\u0142 sw\u00f3j wynalazek<\/a> i nazwa\u0142 go biopleografem. 2 lata p\u00f3\u017aniej innowator otworzy\u0142 pierwsze w Warszawie i w ca\u0142ej Polsce studio filmowe \u201ePleograf\u201d, w kt\u00f3rym kr\u0119cono takie filmy, jak \u201e\u015alizgawka w \u0141azienkach\u201d, \u201ePowr\u00f3t birbanta\u201d lub \u201eUlica Franciszka\u0144ska\u201d. Po raz pierwszy pokazano je szerokiej publiczno\u015bci wiosn\u0105 1902 roku na dziedzi\u0144cu ogrodu Saskiego w stolicy.<\/p>\n\n\n\n

Rok p\u00f3\u017aniej biopleograf sta\u0142 si\u0119 narz\u0119dziem teatralnej rewolucji. W operze \u201eWalkiria\u201d w warszawskim Teatrze Wielkim za pomoc\u0105 tego wynalazku zacz\u0119to tworzy\u0107 pierwsze projekcje wideo. W 1903 roku \u201ePleograf\u201d zbankrutowa\u0142, poniewa\u017c z powodu problem\u00f3w finansowych nie mo\u017cna by\u0142o promowa\u0107 nowych wynalazk\u00f3w K. Pr\u00f3szy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

W 1909 roku K. Pr\u00f3szy\u0144ski zaprojektowa\u0142 pierwsz\u0105 na \u015bwiecie r\u0119czn\u0105 kamer\u0119 filmow\u0105, kt\u00f3r\u0105 nazwano aeroskopem lub aeropleografem. By\u0142 to prototyp reporterskich kamer filmowych, kt\u00f3ry zosta\u0142 opatentowany przez naukowc\u00f3w z Francji i Wielkiej Brytanii. Aeroskop by\u0142 wynalazkiem \u0142atwym i wygodnym w obs\u0142udze, eliminowa\u0142 drgania obrazu, a operator nie musia\u0142 kr\u0119ci\u0107 r\u0105czk\u0105, poniewa\u017c mechanizm porusza\u0142 si\u0119 za pomoc\u0105 spr\u0119\u017conego powietrza. By\u0142o to prawdziwie rewolucyjne odkrycie, poniewa\u017c pozwoli\u0142o wykona\u0107 pierwsze w historii zdj\u0119cia reporterskie. Z jego pomoc\u0105 K Pr\u00f3szy\u0144ski nakr\u0119ci\u0142 nawet film dokumentalny o koronacji kr\u00f3la Jerzego w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n\n\n\n

Wynalazcz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 K. Pr\u00f3szy\u0144skiego przerwa\u0142a wojna, a sam naukowiec zgin\u0105\u0142 tragicznie. W 1944 roku, podczas akcji karnych maj\u0105cych na celu st\u0142umienie powstania warszawskiego, K. Pruszy\u0144ski zosta\u0142 aresztowany przez gestapo i przewieziony do obozu koncentracyjnego, gdzie rok p\u00f3\u017aniej zmar\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W stolicy Polski dokonano wielu wa\u017cnych odkry\u0107, kt\u00f3re na zawsze zmieni\u0142y \u015bwiat i przyczyni\u0142y si\u0119 do przyspieszonego rozwoju nauki i kultury. Warszawski wynalazca K. Pr\u00f3szy\u0144ski jest nazywany \u201etrzecim bratem Lumiere\u201d i \u201eKolumbem kinematografii\u201d. Zyska\u0142 tak\u0105 s\u0142aw\u0119, poniewa\u017c zaprojektowa\u0142 pierwsz\u0105 r\u0119czn\u0105 kamer\u0119 filmow\u0105, spopularyzowa\u0142 audiobooki, a ponadto sta\u0142 si\u0119 autorem fabu\u0142y pierwszych polskich film\u00f3w dokumentalnych i […]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":12788,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[6087,6089,6093,5642,6091,6092,5723,6086,6088,6090],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-13197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-dekada-wynalazkow","tag-historia-wynalazkow-w-warszawie","tag-rozwoju-technologii-w-warszawie","tag-slawni-ludzie","tag-swiatowych-wynalazcow","tag-technologii-w-warszawie","tag-warszawscy-naukowcy","tag-wynalazcy-kazimierza-proszynskiego","tag-wynalazcy-warszawy","tag-wynalazki-dla-swiata","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13201,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13197\/revisions\/13201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13197"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13197"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13197"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}