{"id":12844,"date":"2022-12-24T17:37:08","date_gmt":"2022-12-24T16:37:08","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=12844"},"modified":"2022-12-28T10:27:54","modified_gmt":"2022-12-28T09:27:54","slug":"slodka-historia-jak-przygotowywano-desery-w-warszawie-w-roznych-czasach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-slodka-historia-jak-przygotowywano-desery-w-warszawie-w-roznych-czasach","title":{"rendered":"S\u0142odka historia: jak przygotowywano desery w Warszawie w r\u00f3\u017cnych czasach?"},"content":{"rendered":"\n

O warszawskich deserach pisano w ksi\u0105\u017ckach, kr\u0105\u017cy\u0142y o nich legendy, a przepisy na tradycyjne ciasta, ciasta, puddingi i ciastka by\u0142y przekazywane z pokolenia na pokolenie. Cukier, kt\u00f3ry przez d\u0142ugi czas by\u0142 nieod\u0142\u0105cznym sk\u0142adnikiem ka\u017cdego deseru, by\u0142 r\u00f3wnie\u017c traktowany inaczej w r\u00f3\u017cnych epokach. W stolicy w XIX wieku cukier by\u0142 uwa\u017cany za substancj\u0119 szpitaln\u0105, dwa wieki p\u00f3\u017aniej zacz\u0119to go stosowa\u0107 jako \u015brodek konserwuj\u0105cy i dopiero w epoce O\u015bwiecenia cukier zacz\u0105\u0142 by\u0107 aktywnie dodawany do potraw. Jak \u017cyli zamo\u017cni mieszczanie w epoce baroku, kiedy cukier sta\u0142 si\u0119 Dost\u0119pny dla zwyk\u0142ych mieszczan i jaki asortyment oferowa\u0142y warszawiakom Sto\u0142eczne cukiernie na pocz\u0105tku XX wieku? Dzi\u0119ki pracom historyk\u00f3w i lokalnych historyk\u00f3w odpowiedzi na te pytania s\u0105 ju\u017c znane, pisze iwarsaw.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Jak zmienia\u0142y si\u0119 gusta warszawiak\u00f3w na desery?<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W XVI wieku cukier w Polsce by\u0142 bardzo rzadkim produktem i kosztown\u0105 przyjemno\u015bci\u0105, wi\u0119c cukiernicy wymy\u015blali r\u00f3\u017cne sposoby przyci\u0105gania klient\u00f3w. Do deser\u00f3w dodano bardzo du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 przypraw: szafran, imbir i pieprz. S\u0142odycze z dodatkiem cukru mog\u0142y sobie pozwoli\u0107 tylko zamo\u017cni mieszka\u0144cy miast, a prawdziwe arcydzie\u0142a gotowania by\u0142y uwa\u017cane za „ulipki z pian\u0105”, kt\u00f3re by\u0142y prototypem bardziej znanych rurek z bit\u0105 \u015bmietan\u0105, deser \u201emelchemus\u201d, przypominaj\u0105cy kszta\u0142tem i smakiem budy\u0144 mleczny, oraz „blamas” – jeden rodzaj galaretki. Ju\u017c wtedy w kuchni Warszawskiej istnia\u0142 przepis na ciasto francuskie, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej mocno zakorzeni\u0142o si\u0119 w tradycyjnej kuchni polskiej. Na uroczystych ucztach s\u0142odkie potrawy nie zawsze mog\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 jako deser, ale tak\u017ce owoce, sery, produkty mleczne i warzywa sezonowe. <\/p>\n\n\n\n

Cukier sta\u0142 si\u0119 bardziej dost\u0119pny w stolicy dopiero w epoce O\u015bwiecenia. Pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 kucharsk\u0105 z najszersz\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 przepis\u00f3w na s\u0142odkie potrawy by\u0142 „doskona\u0142y kucharz” polskiego pisarza Wojciecha Wolondko. Oferowa\u0142 warianty bardziej tradycyjnych deser\u00f3w, a z przypraw pami\u0119ta\u0142 tylko cynamon. Ta literatura dzie\u0142o dokona\u0142o prawdziwego zamachu stanu w kulturze stolicy i ca\u0142ego kraju. Ale sztuka parzenia kawy – tradycyjnego napoju na deser – w Warszawie od czas\u00f3w staro\u017cytnych by\u0142a dobrze rozwini\u0119ta. Kawa w stolicy by\u0142a wtedy przygotowywana przez specjalnie wyszkolone kobiety „ekspresy do kawy”. <\/p>\n\n\n\n

W 1800 roku jednym z najbardziej znanych wyrob\u00f3w tradycyjnych wypiek\u00f3w Warszawskich by\u0142 tort, kt\u00f3rego receptura by\u0142a dziedziczona. Bez tego dania trudno wyobrazi\u0107 sobie polski st\u00f3\u0142 wielkanocny. Wed\u0142ug bada\u0144 wielu historyk\u00f3w pracuj\u0105cych w Warszawie przepis na ciasto wielkanocne zapo\u017cyczono z kuchni francuskiej, a mianowicie z przepisu „rumowej baby”. <\/p>\n\n\n\n

Rozkwit warszawskich kawiarni i cukierni <\/h3>\n\n\n\n

Na ulicach stolicy pierwsza kawiarnia pojawi\u0142a si\u0119 oko\u0142o 1724 roku, a kilka lat p\u00f3\u017aniej w Warszawie by\u0142o ich ponad 50. Za czas rozkwitu sto\u0142ecznych kawiarni uwa\u017ca si\u0119 pocz\u0105tek XX wieku-cukiernicy i przedsi\u0119biorcy starali si\u0119 nad\u0105\u017cy\u0107 za europejskimi standardami i otwiera\u0107 prawdziwie luksusowe lokale. Wiele kawiarni w Warszawie by\u0142o wtedy czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko miejscem, do kt\u00f3rego mo\u017cna by\u0142o w po\u015bpiechu popi\u0107 gor\u0105cego drinka i zje\u015b\u0107 ciasto. Kawiarnie by\u0142y \u015bwieckimi salonami, w kt\u00f3rych gromadzi\u0142a si\u0119 elita i inteligencja miasta. Tak wi\u0119c s\u0142ynnych pisarzy, artyst\u00f3w, muzyk\u00f3w i towarzyskich mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 w sto\u0142ecznych kawiarniach \u201eZiemia\u0144ska\u201d, \u201eLours\u201d, \u201ePod Filarami\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Tw\u00f3rcz\u0105, inspiruj\u0105c\u0105 atmosfer\u0119 panuj\u0105c\u0105 w warszawskich kawiarniach opisywali cz\u0119sto w swoich wierszach i utworach wybitni pisarze \u2013 zar\u00f3wno polscy, jak i zagraniczni, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017cali z wizytami do stolicy.<\/p>\n\n\n\n

Po ii wojnie \u015bwiatowej ca\u0142a Polska prze\u017cywa\u0142a g\u0142\u00f3d i wiele kawiarni, kt\u00f3re przetrwa\u0142y walki w Warszawie, albo musia\u0142y zosta\u0107 zamkni\u0119te z powodu braku funduszy, albo sta\u0142y si\u0119 Pa\u0144stwowe. Mimo \u017ce szerokiej gamy deser\u00f3w w lokalach warszawiakom nie uda\u0142o si\u0119 zapewni\u0107, zast\u0119powano je potrawami z bardziej dost\u0119pnych sk\u0142adnik\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O warszawskich deserach pisano w ksi\u0105\u017ckach, kr\u0105\u017cy\u0142y o nich legendy, a przepisy na tradycyjne ciasta, ciasta, puddingi i ciastka by\u0142y przekazywane z pokolenia na pokolenie. Cukier, kt\u00f3ry przez d\u0142ugi czas by\u0142 nieod\u0142\u0105cznym sk\u0142adnikiem ka\u017cdego deseru, by\u0142 r\u00f3wnie\u017c traktowany inaczej w r\u00f3\u017cnych epokach. W stolicy w XIX wieku cukier by\u0142 uwa\u017cany za substancj\u0119 szpitaln\u0105, dwa wieki […]<\/p>\n","protected":false},"author":308,"featured_media":12436,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[5703,5702,5704,5681,5708,5706,5707,5709,5701,5705,5677],"moimportance":[32,35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-12844","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-cukiernia-w-warszawie","tag-gotowanie-slodkich-potraw","tag-historia-cukiernictwa-w-warszawie","tag-historia-tradycji","tag-jak-zmienialy-sie-gusta-warszawiakow-na-desery","tag-kawiarnia-w-warszawie","tag-o-warszawskich-deserach","tag-rozkwit-warszawskich-kawiarni-i-cukierni","tag-slodka-historia","tag-slodkie-jedzenie-w-warszawie","tag-warszawskie-tradycje","moimportance-golovna-novyna","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/308"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12844"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12844\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12848,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12844\/revisions\/12848"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12844"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=12844"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=12844"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=12844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}