{"id":12829,"date":"2022-12-23T15:25:55","date_gmt":"2022-12-23T14:25:55","guid":{"rendered":"https:\/\/iwarsaw.eu\/?p=12829"},"modified":"2022-12-28T10:22:11","modified_gmt":"2022-12-28T09:22:11","slug":"historia-kuchni-wegetarianskiej-w-stolicy-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-historia-kuchni-wegetarianskiej-w-stolicy-polski","title":{"rendered":"Historia kuchni wegetaria\u0144skiej w stolicy Polski"},"content":{"rendered":"\n

W historii warszawskich tradycji kulinarnych wegetarianizm zacz\u0105\u0142 zyskiwa\u0107 na popularno\u015bci w pierwszych dziesi\u0119cioleciach XX wieku. Jednak Polacy nie przyj\u0119li od razu nowego trendu, poniewa\u017c wegetarianizm by\u0142 uwa\u017cany za bro\u0144 w ideologicznej walce o stworzenie nowego, nowoczesnego cz\u0142owieka i innej przysz\u0142o\u015bci. Propaganda wegetarianizmu nabiera\u0142a rozp\u0119du i by\u0142a odzwierciedleniem idei, kt\u00f3re w tamtych czasach zajmowa\u0142y ludzk\u0105 reprezentacj\u0119: nacjonalizmu, socjalizmu, s\u0142owianofilstwa i fascynacji religiami wschodnimi. Niekt\u00f3rzy przypisywali wegetarianizmowi wa\u017cne znaczenie duchowe, poniewa\u017c odrzucenie mi\u0119sa wi\u0105za\u0142o si\u0119 z najwy\u017cszym poziomem \u015bwiadomo\u015bci i wyrzeczeniem, pisze iwarsaw.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Kto propagowa\u0142 wegetarianizm?<\/h2>\n\n\n\n

Jednym z pionier\u00f3w polskiego wegetarianizmu jest Konstantin Moyes-Oscragello, kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015b\u0107 przypada na po\u0142ow\u0119 XIX wieku. Nazwa\u0142 diet\u0119 bezmi\u0119sn\u0105 „religi\u0105 przysz\u0142o\u015bci”, a nawet stworzy\u0142 „Wegetaria\u0144skie centrum regeneracyjne”, kt\u00f3re przypomina\u0142o sanatorium. By\u0142 to bardziej projekt charytatywny ni\u017c komercyjny, poniewa\u017c Konstantin wzi\u0105\u0142 pieni\u0105dze na leczenie tylko wtedy, gdy sam pacjent uwa\u017ca\u0142, \u017ce zosta\u0142 wyleczony z „uzale\u017cnienia od mi\u0119sa”. Leczenie nie odbywa\u0142o si\u0119 za pomoc\u0105 tabletek, ale specjalnej diety wegetaria\u0144skiej Moyes-Oscragello doradza\u0142 pacjentom, aby zrezygnowali ze wszystkich produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego i karmili si\u0119 wy\u0142\u0105cznie surowymi nasionami, orzechami, owocami i warzywami. W 1888 roku Konstantin opublikowa\u0142 w\u0142asn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 „wegetarianizm i prz\u0119dzenie we\u0142ny w historii staro\u017cytnej S\u0142owia\u0144szczyzny”, w kt\u00f3rej wezwa\u0142 Polak\u00f3w do porzucenia przemocy wobec zwierz\u0105t i \u017cycia w harmonii z natur\u0105, tak jak robili to ich przodkowie. Nawet wybitny pisarz i zwolennik kuchni wegetaria\u0144skiej Lew To\u0142stoj lubi\u0142 prace naukowca na temat wegetarianizmu. Podobn\u0105 teori\u0119 o „ro\u015blinnej” naturze narodu polskiego nieco p\u00f3\u017aniej rozwin\u0105\u0142 Warszawski historyk Antoni Mo\u017cicki. <\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku XX wieku w stolicy zacz\u0119to wydawa\u0107 magazyn „\u017bycie Wegetaria\u0144skie”, w kt\u00f3rym wegetarianizm by\u0142 podawany jako nowy i w\u0142a\u015bciwy styl \u017cycia, a o znanych ludziach, kt\u00f3rzy ju\u017c popierali idee \u017cycia bez mi\u0119sa, Publikacja pisa\u0142a z dum\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wegetarianizm by\u0142 r\u00f3wnie\u017c chwalony przez psycholog\u00f3w dzieci\u0119cych, twierdz\u0105c, \u017ce jedzenie mi\u0119sa zak\u0142\u00f3ca normalny rozw\u00f3j dziecka, a produkty pochodzenia ro\u015blinnego, wr\u0119cz przeciwnie, wzmacniaj\u0105 cia\u0142o dziecka. W szczeg\u00f3lno\u015bci pisa\u0142a o tym pisarka i psycholog dzieci\u0119cy z Warszawy J\u00f3zefa Jotejko w swojej ksi\u0105\u017cce „Wegetaria\u0144skie dzieci\u0144stwo” oraz autorka ksi\u0105\u017cek kucharskich w pracy „wegetarianizm jako podstawa nowego \u017cycia w zdrowiu, urodzie i szcz\u0119\u015bciu” Maria Czarnowska. <\/p>\n\n\n\n

Wegetarianizm w stolicy XX wieku<\/h3>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kilkadziesi\u0105t lat po pojawieniu si\u0119 prac i publikacji propagandowych wegetarianizm przesta\u0142 by\u0107 czym\u015b egzotycznym i mocno wkroczy\u0142 w codzienne \u017cycie warszawiak\u00f3w. „Uniwersalna ksi\u0105\u017cka kucharska” Marii Ochorowicz-Monatowskiej, kt\u00f3ra zosta\u0142a wydana w Warszawie w 1910 roku, sta\u0142a si\u0119 bestsellerem w\u015br\u00f3d miejscowych gospody\u0144 domowych. Autorka zebra\u0142a w ksi\u0105\u017cce ponad 500 r\u00f3\u017cnorodnych przepis\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y zgodne z zasadami kuchni wegetaria\u0144skiej. Cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona prawid\u0142owemu od\u017cywianiu opisywa\u0142a sukcesy wegetarian w walce z r\u00f3\u017cnymi chorobami. <\/p>\n\n\n\n

Wtedy w stolicy zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze lokale, kt\u00f3re oferowa\u0142y swoim go\u015bciom menu, kt\u00f3re wyklucza\u0142o mi\u0119so w potrawach. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 na terenie Warszawy i wielu innych polskich miast istnia\u0142o ponad 10 wegetaria\u0144skich sto\u0142\u00f3wek. Jednak po ii wojnie \u015bwiatowej popularno\u015b\u0107 wegetarianizmu gwa\u0142townie spad\u0142a – by\u0107 mo\u017ce z powod\u00f3w ekonomicznych, poniewa\u017c w latach powojennych pojawi\u0142y si\u0119 problemy z dostaw\u0105 \u015bwie\u017cych produkt\u00f3w, a by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce komunizm traktowa\u0142 wegetarianizm jako elementy patosu bur\u017cuazji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W historii warszawskich tradycji kulinarnych wegetarianizm zacz\u0105\u0142 zyskiwa\u0107 na popularno\u015bci w pierwszych dziesi\u0119cioleciach XX wieku. Jednak Polacy nie przyj\u0119li od razu nowego trendu, poniewa\u017c wegetarianizm by\u0142 uwa\u017cany za bro\u0144 w ideologicznej walce o stworzenie nowego, nowoczesnego cz\u0142owieka i innej przysz\u0142o\u015bci. Propaganda wegetarianizmu nabiera\u0142a rozp\u0119du i by\u0142a odzwierciedleniem idei, kt\u00f3re w tamtych czasach zajmowa\u0142y ludzk\u0105 reprezentacj\u0119: […]<\/p>\n","protected":false},"author":308,"featured_media":12467,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[5682,5675,5673,5672,5679,5681,5678,5674,5676,5680,5677],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-12829","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-dania-wegetarianskie-w-warszawie","tag-historia-kuchni","tag-historia-kuchni-wegetarianskiej","tag-historia-kuchni-wegetarianskiej-w-stolicy-polski","tag-historia-potraw","tag-historia-tradycji","tag-kuchnia-warszawska","tag-kuchnia-wegetarianska","tag-tradycje-kuchenne","tag-tradycyjne-dania","tag-warszawskie-tradycje","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/308"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12829"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12829\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12870,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12829\/revisions\/12870"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12829"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=12829"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=12829"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=12829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}